HABER MERKEZİ - Uluslararası bir araştırma ekibi, fiber optik kabloda kara deliğin olay ufkunu taklit eden bir sistem kurdu. 

 

Almanya’daki Paderborn Üniversitesi, İsrail’deki Weizmann Bilim Enstitüsü ve Meksika’daki Cinvestav’dan bilim insanları, ışık darbelerini kullanarak laboratuvar ortamında bir kara delik benzetimi oluşturdu. Live Science dergisinde yayımlanan deneyde güçlü ve çok kısa bir lazer darbesi, fotonik kristal fiberden (içinde ışığın hareketini kontrol eden çok küçük hava kanalları bulunan özel bir cam kablo) geçirildi. Lazer darbesi, camın ışığı yönlendirme biçimini değiştirerek hareketli bir engel oluşturdu. Böylece gerçek kara deliklerde hiçbir şeyin geri dönemediği sınır olan olay ufkuna benzeyen yapay bir sınır meydana getirildi.

 

Araştırmacılar bu sınırın çevresinde, Stephen Hawking’in 1974’te öngördüğü Hawking radyasyonunun (kara deliklerin çok düşük miktarda enerji yaymasını ve zamanla kütle kaybetmesini sağlayan kuramsal ışınım) optik karşılığını tespit etti. Deneyde yaklaşık 233 nanometre dalga boyuna (ışık dalgaları arasındaki uzaklığı gösteren ölçü) sahip morötesi fotonlar belirlendi. Radyasyonun, kendisini meydana getiren lazer darbesinde oluşturduğu küçük enerji ve renk değişimi de ölçüldü. “Geri etki” adı verilen bu süreç (ortaya çıkan radyasyonun, onu üreten sistemin enerjisini ve yapısını değiştirmesi), gerçek kara deliklerin radyasyon yayarken nasıl kütle kaybedebileceğini açıklayan mekanizmanın laboratuvar karşılığı olarak değerlendiriliyor.

 

Ekibin sonraki hedefi, sistemi kuantum düzeyine taşıyarak Hawking parçacıkları arasında bulunması beklenen dolanıklığı (iki parçacığın, aralarındaki mesafeden bağımsız biçimde bağlantılı davranması) araştırmak.