ÊLIH - Geleneksel yöntemlerle sezonluk 150 ton kaya tuzu ürettiklerini belirten Enes Cengiz, “Ailemin geçimini bununla sağlıyorum. Sadece bizim değil, köydeki birçok ailenin geçim kaynağı kaya tuzu” diye belirtti. 

 

Êlih'in Hezo (Kozluk) ilçesine bağlı Çayxan (Güllüce) köyünde yıllardır geleneksel yöntemlerle kaya tuzu üretimi yapılıyor. Köy sakinleri için temel geçim kaynağı olan kaya tuzu üretimi, yaz aylarında dağlardan çıkarılan tuz kayalarının suyla eritilmesiyle elde ediliyor. Enes Sezgin, tuz kayalarının iş makineleriyle dağlık alandan çıkarılıp köye getirildiğini, üretim sezonunun ise yaklaşık dört ay sürdüğünü belirtti. 

 

 

KAYALAR ERİTİLİP TUZA DÖNÜŞÜYOR

 

 Kayaların eritildikten sonra çadırlardan oluşturulan havuzlara aktarıldığını aktaran Sezgin, "Havuzlara koyduğumuz tuzlu su buharlaştıktan sonra yüzeyde oluşan tuzu toplayıp çadırlar üzerinde güneşte kurutuyoruz. Yaklaşık bir hafta güneşte bekleyen tuzu daha sonra makinelerle öğütüyor ve toptan ya da yol kenarında perakende olarak satıyoruz" dedi. Yıllık yaklaşık 150 ton kaya tuzu ürettiklerini kaydeden Sezgin, "Ürettiğimiz tuzdan yıllık yaklaşık 3 milyon TL ciro elde ediyoruz. Ailemin geçimini bununla sağlıyorum. Sadece bizim değil, köydeki birçok aile, geçim kaynağı da kaya tuzu üretiminden sağlıyor" diye belirtti. 

 

GÖZ HASTALIKLARINA NEDEN OLUYOR  

 

Kaya tuzu üretiminin ağır emek gerektirdiğini dile getiren Sezgin, özellikle büyük tuz kayalarının taşınmasının ciddi sağlık sorunlarına neden olduğunu belirtti. Sezgin, "Kayaların ağırlığı nedeniyle birçok kişide ‘Perfore Apandisit’ gibi sağlık sorunları yaşanıyor. Ayrıca uzun süre beyaz zemine maruz kalmak zamanla göz rahatsızlıklarına yol açıyor" dedi. Ürettikleri tuzu ilçelere ve çevre kentlere gönderdiklerini aktaran Sezgin, kamyonetlerle köyleri dolaşarak da perakende satış yaptıklarını söyledi. Yol kenarında gerçekleştirdikleri satışların aile bütçesine önemli katkı sunduğunu belirten Sezgin, "Yol üstünde sattığımız tuzdan elde ettiğimiz gelirle günlük ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz" dedi.

 

TOPRAK DAMLI EVLER İÇİN ALTERNATİF BİR ÜRÜN

 

Sezon sonunda yağışlarla birlikte kirlenen ve gıda tüketimine uygun olmayan kaya tuzunu ise farklı alanlarda değerlendirdiklerini belirten Sezgin, bu tuzun hayvan yemi olarak kullanıldığını, ayrıca toprak damlı evlerin üzerine serilerek toprağın sıkılaşmasını sağladığını söyledi. Sezgin, bu amaçla kullanılan tuzun ise daha düşük fiyata satıldığını söyledi. 

 

MA / Ozan Bayındır