Seroka ÎGC'ê Gappî: Kêmbûna çapemeniya serbixwe tadeyê zêde dike

  • jin
  • 09:19 4 Hezîran 2022
  • |
img
ÎZMÎR - Seroka ÎGC'ê Dîlek Gappî anî ziman ku sedemeke zêdebûna nûçeyên tadeya li ser jinan kêmbûna saziyên çapemeniyê yên serbixwe ye û ev tişt anî ziman: "Tekane derdê çapemeniya alîgir ew e ku nûçeyên sansasyonel çêbike û zimanê tadeyê gur bike." 
 
Li Tirkiyeyê zimanê zayendparêz ê desthilatê û polîtîkayên wê her diçe tadeya li ser jinan zêdetir dike. Di mehên dawî de bi qasî ku di çapemeniyê de hatine belavkirin, herî kêm 4-5 jin hatine qetilkirin. Desthilat kuştina jinan û tadeya li wan tê kirin ji nedîtî ve tê û çapemeniya wê jî nûçeyan tenê ji aliyekî ve belav dike. Weşangeriyeke ku ne navê kiryaran ne jî wêneyên wan belav dike heye. Ev weşangerî tenê mexdûran teşhîr dike. 
 
Cemiyeta Rojnamevanan a Îzmîrê li herêma Egeyê ji bo zimanê çapemeniyê veguherîne dixebite. Cemiyetê ji bo zimanê tadeyê veguherîne û li hemberî tadeyê hesasiyetê bide der di îlona 2021'an de Projeya Narê dabû destpêkirin. Proje ji bo 15 mehan hatiye amadekirin û di çarçoveya projeyê de li Îzmîr, Manîsa û Mûglayê nexşeyên tadeyê hatine çêkirin. Li van her sê bajaran tax û navçeyên ku herî zêde jin bi tahdeyê re rû bi rû dimînin tên tespîtkirin û ji bo pêşî li ber tadeyê bê girtin perwerdehî tê dayîn. Li gor encamên Nexşeya Tahdeyê ya NAR ÎGC'ê ya meha adarê, di navbera 2019-2021'ê de li Tirkiyeyê Îzmîr di warê tadeyê de di rêza 3'yan de, Manîsa di rêza 10'an de û Mûgla jî her ku diçe berbiçavtir dibe. 
 
Em têkildarî tadeya li jinan tê kirin, kuştina jinan û zimanê tadeparêz ê çapemeniyê û Projeya Narê bi Seroka Cemiyeta Rojnamevanan a Îzmîrê Dîlek Gappî re axivîn.
 
ZIMANÊ TADEYÊ DIPARÊZE
 
Gappî anî ziman ku têkildarî tadeya li jinan tê kirin û kuştina jinan li ser rola çapemeniyê dixebitin û wiha got: "Em ji 2 hêlan ve li ser projeyê sekinîn. Yek; di nûçeyan de zimanekî tadeparêz heye. Berpirsiyariya me, em vî zimanî ji holê rakin. Perwerdehiyên der barê zimanê çapemeniyê yê bûyeran gur dikin de perwerdehî karên me yên sereke ne. Ev jî têr nake. Ji lew re gava hûn pêwendiyê bi gel re daneynin dê tu tişt encam negire. Lewma me xwest em bi pîşeya xwe hesasiyetekê biafirînin. Me der barê mijara jinê de perwerdehî da hevpîşeyên xwe. Ji hevpîşeyên me hin jê hay ji vî zimanî hene hin jê jî tune ne. Em di perwerdehiyan de li ser zimanê nûçeyê, li ser zimanê divê em dest ji sûcdarkirian mexdûr berdin disekinin." 
 
XEBATÊN LI TAXAN
 
Bi domdarî Gappî anî ziman ku ji bo pêwendiyê bi gel re deynin li Manîsa, Îzmîr û Mûglayê hin xebat kirine û wiha domand: "Me nexşeyên tadeyê çêkirin. Me deverên ku herî zêde tade li jinan tê kirin tespît kirin. Niha jî em li taxan hevdîtinan pêk tînin. Armanca me ne ku em perwerdehiyê bidin şêniyên taxan lê em di warê pêşîlêgirtin tadeyê de xwe digihînin kesên sereke yên taxan. Çawa em ji hevpîşeyên xwe re dibêjin, em ji wan re jî dibêjin ku pêşîlêgirtina zimanê tadeparêz berpirsiyariyeke wan e jî. Perwerdehî û serwextkirin divê bi awayekî berfireh bidome. Bi taybetî jî divê jin li hemberî tadeyê bên serwextkirin. Armanca me em di warê tahdeyê de hayjêhebûnekê çêbikin." 
 
Gappî ragihand ku heya niha perwerdehî dane nêzî 60 rojnamevanan û ev tişt anî ziman: "Me yeko yeko serdana saziyên çapemeniyê kir û me perwerdehî da edîtoran, midûrên nûçeyan hwd." 
 
‘HÊVÎ ROJNAMEVANÊN CIWAN IN'
 
Di berdewamê de Gappî bal kişand ser zimanê çapemeniya nêzî desthilatê jî. Gappî destnîşan kir ku sedemeke zêdebûna nûçeyên tahdeya li ser jinan kêmbûna saziyên çapemeniyê yên serbixwe ye û tekane derdê çapemeniya alîgir ew e ku nûçeyên sansasyonel çêbike û zimanê tahdeyê gur bike. 
 
Gappî, daxuyand ku di çapemeniyê de zimanê tadeyê tim hebû û wiha dirêjî da axaftina xwe: "Lê niha berbiçavtir bûye. Ji lew re çapemenî qels bûye. Çapemenî bi tena serê xwe nikare zimanekî wiha biafirîne. Lê dikare gur bike. Lewma her ku dejenerebûna di çapemeniyê de zêde dibe ev ziman jî berbiçavtir dibe. Hê jî nêrîna nêrza serwerê çapemeniyê ye. Lê dê di pêşerojê de ne wisa be. Rojnamevanên ciwan cîhanê nas dikin. Lewma rêza wan a ji bo mafên gerdûnî û mafên mirovan zêdetir e. Bi hêvî me." 
 
PIŞTÎ PROJEYÊ
 
Herî dawî jî Gappî wiha got: "Dê projeya me di dawiya meha mijdarê de biqede. Gava projeya biqede ma dê tade jî biqede? Na. Dê pirsgirêkên di pîşeya me de biqedin? Na. Me ev wekî projeyeke berpirsiyariya civakî diyar kir û divê em hîn bêtir tevbigerin. Dê liv û tevgerên me yên ji bo jiholêrakirina zimanê tadeyê, ji bo berbelavbûna wekhevî û zimanê aştiyane zêdetir bibin. Dê perwerdehiyên me zêde bibin. Teqez divê sûd ji van perwerdehiyan bê girtin. Ji lew re gelek tiştên 'gelo li vir wiha dihat nivîsandin?' hene. Awayê kuştina jinê bi xwe jî balê dikişîne. Pêdivî bi van tiştan tune ye. Pêdivî bi sansasyona ji ber awayê hovane yê mirinê tune ye. A girîng çêkirina nûçeyên pêşiyê li ber van bûyeran digirin. Em ji vê re dibêjin zimanê aştiyê û helwesta tadeyê tune dike. Divê helwestên ji bo kêmkirina vê bidomin." 
 
MA / Semra Tûran-Tolga Guney 

Sernavên din

05/06/2022
10:19 Li Semsûrê Apazîz hat bibîranîn
09:13 Şaredariya AKP'î ji bo rantê li dû qulopiloyan e
09:13 Başkavak: Dê gel bi Tifaqa Demokrasiyê bi ser bikeve
09:11 Rojnamevan Zagros. Kurdan destê xwe ji PDK'ê şûştiye
09:08 Ji ber fiyetê mazotê bîçer nikarin bişixulin, cotkar jî nikarin zadê xwe rakin
09:06 ‘Em tenê dikarin bi yekitiya xwe ji vê zilmê rizgar bibin’
09:04 Bedran Çiya Kurd: Dema ku DAIŞ li ser sînorê Tirkiyeyê bû çima tu metirsî nebûn?
09:00 ROJEVA 5'Ê HEZÎRANA 2022'YAN
04/06/2022
23:59 Komeleya Hevgirtinê ya 10'ê Cotmehê li Amedê hevdîtinek li dar xist
21:21 Li Hezexê operasyona eskerî
20:59 Li Edeneyê şanoya bi kurdî hat qedexekirin
19:02 Ji konferansa 'Em ê bi hev re biguherînin' banga ji bo Tifaqa Demokrasiyê
16:46 Zarokên li Cizîrê winda bûn cenazeyên wan hatin dîtin
16:42 Tê payîn ku binçavkiriyên li Tekîrdagê sibe îfade bidin
16:35 ÎHD û TÎHV’ê bertek nîşanî binçavkirinan dan: Bila demildest bên berdan
15:54 Bi fermana ATK’ê rapora ‘dikare di girtîgehê de bimîne’ dan girtiyê nexweş
15:36 Bîrdal: Tecrîd sûc e
15:35 ‘Ji bo guherandina desthilatdariyê yekitî şert e”
14:56 ‘Bila girtiyê nexweş Îdrîs Başaran bê berdan’
14:34 Operasyonên binçavkirinê li Mêrsînê hatin protestokirin
14:26 Derheqê kesên tev li merasîma cenazeyê Çelebî bûyîn de lêpirsîn vekirin
14:07 Ji bo berdana Aysel Tugluk bang kirin
13:43 Dayikên Şemiyê: Pergaleke ku ji goran ditirse li holê ye
12:40 Erdogan dîsa peyama êrişê da
12:33 ‘Kesek êdî nikare eşyayên xilmet jî bikire’
12:29 Xizmên Windayan li kujerên Okûyûcû pirsîn
11:56 Malbata Şenyaşar: Em ê dev ji daxwaza xwe ya edaletê bernedin
11:42 Dag: Em ê bi têkoşîna hevpar faşîzmê hilweşînin
11:41 Îdiaya ku kesê tedawiya kemoterapiyê didît li nexweşxaneyê hat binçavkirin
10:55 Li Efrînê berteka li dijî Tirkiyeyê: Ji Sûriyeyê bicehime
10:51 ‘Bila budçeya şer ji bo pêşîlêgirtina tundiya zilam û dewletê bê veqetandin’
10:49 Koçyîgît: Şerê heyî li dijî kurdên azad tê kirin
10:18 Waliyê Şirnexê bi sercerdevanan re civiya
10:17 Li Enqereyê 16 ciwan hatin berdan
09:38 Du zarokên li Cizîrê çûyîn ber qeraxê çem winda bûn
09:19 Seroka ÎGC'ê Gappî: Kêmbûna çapemeniya serbixwe tadeyê zêde dike
09:08 Rojnamevan Cûdî: Demografyaya herêmê tê guherandin
09:07 Dayika girtî: Jiyana kurê min di talûkeyê de ye
09:04 Îdareya girtîgehê pereyê girtiyan ji bo xwe daye bi faîzê
09:02 Demîr: Li dijî şer têkoşîna hevpar divê
09:00 ROJEVA 4'Ê HEZÎRANA 2022'YAN
03/06/2022
21:20 Hunermend: Em êriş û qedexeyên li ser hunera kurdî nas nakin
19:56 Di roja 200'î ya Nobeda Edaletê de: Girtiyên nexweş û yên înfaza wan hatine şewitandin berdin
17:49 Derbarê Muftuoglû de biryara ku 4 rojan di binçavan de bimîne
16:33 Li Farqînê tundiya notirvanan
16:03 HDP’ê serdanên xwe yên li Brukselê temam kirin
16:00 OHD'ê bertek nîşanî binçavkirinan da
15:30 Gotina ‘li Meclisê peyvên kurdî weke X tên qeydkirin’ weke ‘şîrove’ hat nirxandin
15:29 Di şerê ku çekên cerdevanan hatin bikaranîn de 3 kes mirin
15:23 Berteka hevpar a li dijî binçavkirinan: Em ê paş de gav navêjin
14:49 Danişîna doza Orûç û Mufutuoglû taloq bû
14:19 Doza Kişanak û Tuncel hate taloqkirin
14:06 Li Wanê 9 kes binçav kirin: Mala ku di serdegirtin de gule berdan
14:05 Di Doza Kobanê de dadgeh şahidên nepen beralî dike
13:40 CFWIJ: Divê Muftuoglû demildest were berdan
13:29 Ji bo dosyaya GOÇÎZDER’ê biryara nepeniyê hate dayîn
13:26 Mehmet Çelîk ku par jiyana xwe ji dest dabû hate definkirin
13:25 Operasyona li çiyayê Sipêrêzê didome
13:21 Rêxistinên rojnamegeran: Dîcle Muftuoglu berdin
13:16 Malbat û wasiyê Ocalan ji bo hevdîtinê serî li dozgeriyê dan
12:33 HDP’ê bertek nîşanî binçavkirinan da: Hûn çi bikin jî hûn ê winda bikin
12:27 Ji Geverê 127 cerdevan birin Zapê
12:13 Konferansa ‘Ji bo pêşeroja Tirkiyeyê Bîr, Heqîqet û Hesabpirsînê’ dê pêk bînin
12:08 Malbata Şenyaşar: Tevî hêza dewletê jî serdest bi tenê man
11:54 Jinên li Êlihê hatine binçavkirin birin edliyeyê
11:33 Ji parêzerên ewil ên Ocalan: Heta li ser maseyê rûnenin dê pirsgirêk çareser nebin
10:42 Enflasyonê ji sedî 160 derbas kir
10:24 Esnafên biçûk ên Amedê: Divê gel xwedî li esnafên biçûk derkeve
10:15 Hevseroka DFG’ê Muftuoglû hate binçavkirin
09:43 Polîsan bi ser HDK’ê, HDP’ê û GOÇÎZDER’ê de girtin
09:24 Dayika Mehmet Halîl Dogal: Li hember şer û zilmê bêdeng nemînin
09:08 Rojnamevan Broomfield: Erdogan dixwaze têkilî bi polîtîkayên nijadperest re deyne
09:03 Serokê Giştî yê TAR-DER'ê: Krîza xwurekê heye
09:02 Bi hinceta ku kamera şikandiye ceza lê hatiye birîn
09:01 Banga ji bo 'Meşa Gemlîkê
09:00 ROJEVA 3'YÊ HEZÎRANA 2022'YAN
02/06/2022
21:18 Li Bismilê zarokê ku birûsk lê ket jiyana xwe ji dest da
20:36 Doza Kobanê: Dê HDP serokkomarê vî welatî diyar bike!
20:14 Cenazeyê Toprak piştî 284 rojan radestî malbatê hat kirin
16:58 Ciwanê ket çemê Êlihê xeniqî
16:15 Malbatên girtiyan li Îzmîrê bang kirin: Bila zext bi dawî bibin
15:50 Ayvalitaş li ser gora xwe hat bibîranîn
15:22 Bi hinceta ku 'efser e' daxwaza girtina leşker hat redkirin
14:59 Danişîna doza Dundar a HDP’î hate taloqkirin
14:50 Ji jinên binçavkirî 5 jê ji ber xwarinê jehrî bûn
14:47 Malbatên girtiyan ji bo roja 200’an banga tevlibûnê kir
14:41 Êrişî gorên Çîçek û Deprem kirin
14:09 Di Doza Kobanê de agahiya şahidê nepen ji protestoyan tuneye
13:47 Gunay ji bo ‘Meşa Gemlîkê’ bang kir
13:32 Polîsan êrişî Nobeta Edaletê kirin
13:26 Tûran ê li pêş Kuleya Galatayê xwe şewitandibû jiyana xwe ji dest da
13:15 Melîk û Ayyildiz li ser gorên xwe hatin bibîranîn
13:13 Li Êlihê hejmara binçavkiriyan derket 18’an
12:54 Sînan Cemgîl û hevalên wî hatin bîbîranîn
12:30 Parêzerên Ocalan ji bo hevdîtinê serî li dozgeriyê dan
12:17 Aydenîz: Em ê ji bo azadiya Ocalan bimeşin Gemlîkê
12:14 Dadgerê doza Demîrtaş weke cîgirê wezîr hate tayînkirin
11:47 ‘Divê Tirkiyê ji ber sûcên şer were darizandin’
11:33 46 kesên di bîranîna Geziyê de hatibûn binçavkirin hatin berdan
11:24 Nobeta Edaletê ya malbatên girtiyan keta roja 200’an: Girtiyan berdin