Li quntara Çiyayê Cudî li ber stranên Botanê bi zibareyî paletiyê dikin

img

ŞIRNEX - Li Botanê çanda dirûna genim bi salane tevî pêşketina amûrên teknolojiyê jî bi ruhê zibaretiyê didome. Ev çanda kevnare tevî hewa germ jî ji aliyên xelkê herêmê ve li ber kilam û awazên Botanê didome. 

Li Kurdistanê hin çand tevî dem û amûrê teknolojiyê jî heta roja me ya îro hatine û mayinde mane. Yek ji van jî çanda kevnare ya dûrina giya ango dexl û dan e. Ev çanda qedîm ruhê zibarebûna civakê radixe ber çavan. Her çiqasî weke berê nebe jî heta niha jî didome. Piştî ku giya, genim, ceh, nîsk hişk bûn, welatiyan dest bi dûrina giya û debrê ango zad kirin. Li herêma Kozanê ya dikeve quntarê Çiyayê Cudî, amûrên çandiniyê yên modern ku nikarin bikevinê hin zeviyan welatî bi awayekî zibare dest bi dirûna genim kirin. 
 
PALETÎ BI STRANAN XWEŞ DIBE
 
Rojek beriya dirûna genim, xwediyê zeviyan kesên ku wê bên zibarê ango palehiyê agahdar dikin û herî kêm 15 kes dicivin. Ev paletî di seatên serê sibehê de dest bi dirûnê dikin û di destê wan de das û tirpan li ser zimanê wan kilam olan didin û tevî germahiya zêde jî palehiyê dikin. Welatiyên ku hem paletiyê dikin hem stranan dibêjin li hev dubare dikin, bi strandinê karê xwe sivik dikin û di heman demê de seatên xweş bi hev re derbas dikin. Jin jî bi çêkirina xwarinên di beroşên mezin de piştgiriyê didin û keda xwe tev li palehiyê dikin. Di vê xebata ku dîmeneke kolektîf ango zibareyê derdikeve pêş Botanî bi israr in ku vê çandê zindî bihêlin, nedin jibîrkirin. Giya ango qesela genimê ku tê dirûn piştre ji aliyê jin û ciwanan ve tê komkirin jî ji zivistanê re ji bo sewalan tê amadekirin.
 
'KILAM KAR SIVIK DIKE' 
 
Ji paleyan Osman Îrmez (60) bal kişand sr giringiya çanda dirûna dexl û dan û giya û got ku erka her kesî ye ku xwedî li çanda xwe derbikevin. Îrmez anî ziman ku çanda wan ji pêşiyên wan heta niha didome û got: “Em berê sed kes diçûn giya dirûnê. Berê ev paletî nêzikî 50 rojan berdewam dikir. Heta ku me zevî hemû xelas nedikir em nedisekinîn. Bav û bapîrên me ev çand dane destpêkirin û heta niha me jî domandiye. Heta ku em bikaribin em ê vê çandê bidomînin. Emrê min hatiye 60 salî lê her sal ez giya dûrinê bi heman hestan û kêfxweşiyê dikim. Berê patoz tune bûn, makîneya dûrinê tune bûn. Berê bi dewaran çêdikirin, piştre cercere derket, piştre jî patoz derket û herî dawî jî bîçer derket. Li tevî pêşketina teknolojiyê jî me dest ji vê çandê berneda. Gelek kes ne weke me ne, lê belê divê ku ev çande bê domandin. Dema ku em bi hev re kilaman dibêjin û durînê dikin em zûtir xelas dikin. Çimkî kilam karê me sivik dikin."
 
'BI PÊŞKETINA TEKNOLOJIYÊ RE EV ÇAND JÎ TUNE BÛ'
 
Pale Sabrî Ulger (63) jî diyar kir ku li gel pêşketina teknolojiyê çandên kevnare ji wateya xwe hatin dûrkirin û wiha got: "Ev kar li gel me qedîm e û bi wate ye. Karekî delal e lê zehmetiyên wê jî hene. Bi qasî ku tê bîra min em vî karî dikin. Ev karekî zibare ango komunal e. Hemû cîran, heval û hogir bi hev re dikin. Dema ku wisa bû kar li ber mirovî sivik dibe. Dema ku ev kar ne bi komî kesane tê kirin gelek giran e. Ji ber êrişên dewletê gelek şêniyên herêmê koçî metrepolan bûn. Dema ku koçberî çêbû çanda heyî hate windakirin. Îro ev kar ji her kesî re zehmet tê. Lê divê ku em bav û bapîrên xwe bifikirin. Divê ku em destûr nedin ku ev çand asîmile bibe. Piştî pêşketina teknolojiyê ev çand jî bi tunebûnê re rûbirû maye. Makîneyan, patozan derketin tiştek ji feqîr û karkeran re nema. Çanda Mezopotamyayê hatiye guhertin. Vê guhertinê jî zirar daye me hemûyan. Niha her kes girêdayî dewletê bûye. Lê belê berê ne wisa bû. Berê em xebatkar bûn, afirîner bûn û pirsgirikên aboriyê nebûn. Cihê ku kar nebe, tifaq nebe li wir bereket jî nîne."
 
'EV ÇAND LI VIR PEYDA BÛ Û LI VIR HAT WINDAKIRIN'
 
Kasim Yîgît (49) diyar kir ku bi demê re destwerdanek cidî li ser çanda wan hatiye kirin û wiha axivî: “Yek ji vê çandê jî paletî ye. Beriya pêncî salan jiyana me hemû xwezayî bû. Jiyaneke komunal hebû. Ev jiyan ji çinîn ango dirûna dexl û dan bigire heta rakirina wê bi wate bû. Ew bereketa pêncî sal beriya niha keda mirovên karker bû. Bi hev re 30-40 mirovan sing bi sing ew zeviyên ku bi destê xwe kolandin û çandine, careke din bi destê xwe ew giya radikir. Bi teknolojiyê ev çand winda bû. Niha em 4 donim giya didirûn lê ne 4 donim sed donim erd jî hûn bidirûn bereketa wê nîne û ne weke ya berê ye. Jiyana komunal a ewilî li Mezopotamyayê dest pê kir. Lê belê li vir jî hate windakirin. Bi şer re v jiyana komunal tune bû. Heke ku em jiyana pêşiyên xwe jibîr bikin em biçin ser banê heyvê jî em ê winda bikin. Hêvî dikim ku ev jiyana komunal û çand bidome."
 
KEDA JINAN
 
Ji jinan Şadiye Sumbul jî da zanîn ku jin û mêr bi hev re ked didin û wiha got: “Berê xweş bû. Mêran dirûna giya dikir, me jinan jî xwarinê çêdikir. Ev karê me bi mehan berdewam dikir. Lê aramî hebû, keyfxweşî hebû. Hezar caran xweziya me bi wan deman e lê ne bi xweziya vê demê ye. Em dixwazin ku ev çanda me bidome. Bi qasî ku ji destê me tê em ê berdewam bikin." 
 
MA / Zeynep Durgut - Mehmet Guleş
 

Sernavên din

09/07/2023
17:00 Li Rojava bi hezaran kes ji bo Abdullah Ocalan daketin qadan
15:20 Malbata Şenyaşar: Edaleta em lê digerin ji bo her kesî ye
15:02 Zema KDV'ê li benzîn û motorînê hate kirin
14:55 Şahida nepen ‘Cesur Yurek' îcar jî li Almanyayê xelkê dişêlîne
14:14 Parêzeran ji bo Îmraliyê serî li NY’yê dan
13:04 Li du deverên Marmarîsê şewat derket
12:44 Li Behra Reş lehî rabûn: Jinekê jiyana xwe ji dest da
12:44 Çalakiya Dag û Er di roja 53'yemîn de didome
12:14 Dervîş ku 8 sal in rastî her cureyên îşkenceyê hat niha li malbata xwe digere
11:42 Piştî 30 salên girtîgehê vegeriya bajarê xwe
11:41 Cenazeyê girtiyê nexweş Yazici hate definkirin
10:59 Iraq û Îranê ji bo avakirina qereqoleke hevpar a li ser sînor lihev kirin
10:43 Hejmara zarokên tên zewicandin zêde bû: Mekanîzmayên parastinê nayên bikaranîn
10:19 Danişîna faîlê tecawizê cerdevan Babat sibe tê lidarxistin
09:55 Li Amedê hewldana astengkirina konsera kurdî
09:50 Minîbûs wergeriya: 4 kes mirin û 10 kes birîndar bûn
09:42 Rojnameger Roj: Tirkiye li Efrînê Weqfa Barzanî weke aparat bi kar tîne
09:16 Tenduristiya Halîse Aksoyê xirab dibe
09:15 Hevserokê DFG'ê ê girtî Altan: Em ê di 11'ê Tîrmehê de hesab bipirsin
09:13 Komeleya Birca Belek dest bi serdema nû ya perwerdehiya ziman kir
09:00 ROJEVA 9'Ê TÎRMEHA 2023'YAN
08/07/2023
23:11 30 roj berê ji bo Yazici gotine 'dikare di girtîgehê de bimîne'!
22:46 Li Sêgirgê cenazeyê ciwanekî hat dîtin
21:26 Cenazeyê girtiyê nexweş Yazici hat wergirtin
19:22 Li Êlihê jinek hat qetilkirin
17:59 Girtiyê nexweş Bişar Yazici jiyana xwe ji dest da
17:55 Ji bo Tekîndag û Kiran şîn hat danîn
17:09 Zarokek 13 salî li Êlihê di ava çem de xeniqî
17:02 Di civîna jinan de têkoşîna li dijî tecrîdê hat destnîşankirin
16:37 DFG’ê banga beşdariya danişîna 15 rojnamevanên kurd ên girtî kir
15:56 Çevîrmen: Rewşa girtiyên nexweş her ku diçe xera dibe
15:56 Cara duyemîn daxwaza rojnamevanê girtî Ertaş hat redkirin
15:31 Girtiyê nexweş li şûna ku bê tedawîkirin sirgûnî girtîgehek din hat kirin
15:21 Ûçar: Hilbijartinên endamtiya NATO’yê jî li ser dijminatiya kurdan tên kirin
14:52 ÎHD’a Îzmîrê li faîlên Îkram Mihyaz pirsî
13:45 Xizmên Windayan li faîlên Vedat Aydin û li aqûbeta Îsa Efe pirsîn
13:07 Rojnamevan Maroofian a bi bavê Jîna Emînî re hevpeyvîn kiribû dîsa hat girtin
12:58 Zarokê ji rojhilatê Kurdistanê di Çemê Mûradê de xeniqî
12:29 Dayikên Şemiyê di hefteya 14'an de jî meşiyan Qada Galatasarayê
11:43 Malbata Şenyaşar: Em ê bi edaletê biçin malê bi bêedaletiyê jî biçin Enqereyê
11:37 Rojnamevan Akurt: Serdagirtina Lavrionê peyameke polîtîk e
11:30 Balefirên şer ên Tirkiyeyê, Çiyayê Kurejaro bombebaran kirin
11:22 Çalakiya Dag û Er di roja 52'yemîn de didome
11:18 Gola Sixkê ziwa bû!
11:15 Leşkeran ava gundê Hespistê birî
10:13 Ji Sabrî Ok daxuyaniya der barê Abdullah Ocalan de: Rêveberiya Îmraliyê nameyên gefxwarinê dide
10:09 Zarokên ku Suleymanciyan wan ji Amazonê anîbûn vegerandin Brezîlyayê
09:49 13 sal in rêya hawirdorê neqediyaye: Erdên xelkê hatine desteserkirin
09:02 Nelirêtiyên qeyûmê Wanê
09:02 Parêzerê rojnamevanên girtî: Divê hemû kesên ku dengê wan tê tepisandin li danişînê bin
09:02 Li Wanê karê paleyan dest pê kir
09:01 Palmiyeyên qeyûma Cizîrê hişk bûn
09:00 ROJEVA 8'Ê TÎRMEHA 2023'YAN
07/07/2023
22:05 Encamnameya Komxebata Lozanê hat eşkerekirin
21:15 'Projeya neteweya demokratîk dikare ji heqê Lozanê derkeve'
21:10 Şenyaşar: Ger edalet pêk neyê, em ê nobeta edaletê bibin Enqereyê
16:56 Rapora binpêkirinên li girtîgehên Amedê hate parvekirin
16:21 Ji bo Hevşaredariya Panosê Şahîn Avci hate hilbijrtin
16:18 KCK'ê têkilarî Dag û Er daxuyanî da
15:43 ‘Em ê li dijî şer her bêjin aştî’
15:12 Gelek sewqiyat ber bi sînorê Çelê ve hate kirin
14:17 Li Îdirê bûyerên penceşêrê ji sedî sed zêde bûn lê bijîşk tune ne!
13:54 Qedexeya derketina derve ya li Xîzanê hate rakirin
13:51 Lêgerîna tazî li kesên di bîranîna Madimakê de hatin binçavkirin ferz kirin
13:37 HDP û Partiya Çepên Kesk dê li Marmarayê starta civînên bi gel re bide
13:25 Cenazeyê Karataş hate definkirin
13:20 Malbata Şenyaşar: Çima kesê komkujî organîze kirî hêj nehatiye girtin?
12:43 Dayika Aştiyê Xemê Akdogan rehmet kir
12:36 Jina ku dihat îdiakirin ‘întîhar’ kiriye: Alî ez avêtim xwarê
11:35 Malbat û vasiyê Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
10:46 Der barê xwendekarê ji ber Newrozê ji wargehê hat avêtin biryara binpêkirina maf hat dayîn
10:37 Cezayê muebbeta giran dan kesê Remziye Yucel qetil kirî
09:50 Di lêpirsîna qetilkirina Temel de kesekî din jî hate girtin
09:49 Bac hatin zêdekirin: Xerca telefona destan bû 20 hezar TL
09:45 Rêxistinên rojnamevanan: Em xwedî li doza rojnamevanên kurd derkevin
09:26 Protestoyên li Fransayê didomin: Serîhildana zarokên esmer e
09:04 Esnafên bi dolar dan û standinê dikin: Ji sedî 300 zêdebûn heye
09:03 Parêzer Ozdemîr: Girtina rojnamevanan veguherî cezakirinê
09:03 Aydogan: Komkujiyên serdestan nikarin pêşî li têkoşîna jinên azadîxwaz bigirin
09:02 Li Girtîgeha Sîncanê înfaza girtiyan tê şewitandin
09:02 Ji ber astengiyên li ber pirtûkên kurdî serî li DMME'yê da
09:00 Li quntara Çiyayê Cudî li ber stranên Botanê bi zibareyî paletiyê dikin
09:00 ROJEVA 7’Ê TÎRMEHA 2023’YAN
06/07/2023
21:24 Girtî Erbaş neşandin taziya dêya wî
20:39 Zarok MA 2 saliya xwe pîroz kir
20:09 Serdana şîna Kulter û Dayan hat kirin
16:36 Li Esenyurtê di febrîqeyekê de şewat derket
16:22 Doza 15 kesên tev li bîranîna 10'ê Cotmehê bûn hate lidarxistin
16:05 HDP’ê bertek nîşanî serdegirtina polîsan da
15:57 Mazlum Ebdî: Em berxwedana xwe mezin bikin û hêzên xwe bikin yek
15:06 Tecrîd di rojeva meclisê de ye: Hêviya aştiyê ya gel tê tunekirin
15:04 Terîqetan vê carê destên xwe gihandin zarokên Amazonê
14:38 Li sîteya kafiroşan a Wanê 500 ton ka şewitî ye
14:26 Taksîvanan li Wanê kontak girtin
14:21 Platforma Tenduristiyê ya Amedê: Em dixwazin bijîn û bidin jiyandin
14:21 KESK tev li Nobeta Edaletê ya malbata Şenyaşar bû
14:09 Qedexeya li Xîzanê didome: Ajalên me birçî ne û derûniya zarokên me xera bû
12:23 Ji Abdullah Ocalan 28 meh in agahî nayên girtin: Parêzeran ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
11:39 Li Colemêrgê 7 kes hatin binçavkirin
11:27 Polîsan bi ser avahiya HDP’a Esenyurtê de girtin