Mezopotamya Ajansı heybetini savaşta yitiren Halep’i fotoğrafladı

img

HALEP - Tarihi, sanayisi, kültürel varlıkları, mimarisi ve etnik zenginliğiyle Ortadoğu’nun büyüleyici kenti Halep’in 10 yıllık savaşta döndüğü harabe halini Mezopotamya Ajansı fotoğrafladı. 

 
Suriye'de yaşanan 10 yıllık iç savaş, ülke genelinde büyük bir yıkım ve tahribat yarattı. Savaşın yıkıcı etkisinden en çok payını alan kentlerin başında ise Halep geliyor. Halep, kültürüyle, tarihiyle, mimarisiyle, ekonomisiyle ve içinde barındırdıklarıyla Ortadoğu'nun yegane kentlerinden biriydi. Yaşanan savaşta Halep'ten geriye eski ihtişamı üzerine yapılan konuşmalar kaldı. Suriye savaşının merkezi olarak görülen Halep, ülke içinde stratejik bir yere sahip. Halep'in düşmesi demek Şam'ın düşmesi anlamına gelirken, bu da aynı zamanda Suriye'nin düşmesi demekti. Bu nedenle herkes en çok Halep etrafında savaşın dozunu yükseltti. Halep'te savaş ne kadar şiddetli geçtiyse kent de o derece ihtişamını kaybetti.
 
Halep'in yerle bir edilen tarihi, Mezopotamya Ajansı (MA) fotoğrafladı.
 
 
UYGARLIKLAR KENTİ 
 
Tarihi milattan önce 3000'li yıllara uzanan Halep, Mezopotamya devletleri, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Eyyubiler, Memluküler, Osmanlılar ve Fransızlar başta olmak üzere birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış. Savaştan önce kendisine bağlı kırsal bölge ve yerleşim alanları ile birlikte nüfusu yaklaşık 4 milyon olarak belirtiliyordu. Kentte Arap, Ermeni, Süryani, Kürt, Yahudi, Çerkes ve Türkmenler gibi birçok kesim yaşıyordu. Ancak bu kesimini büyük bir bölümü ülkeyi terk etmek zorunda kaldı.
 
BİNBİR GECE MASALLARININ HALEB'İ
 
Bir ticaret şehri olan kent, kervancıların uğrak yeriydi. Sami dillerinde "süt veren" anlamına da gelen Halep, aynı zamanda geçiş hattı üzerinde olduğu için birçok topluluk ve uygarlığın etkileşimine de yol açtı. Heybesinde binlerce yıllık farklı kültürleri barındıran Halep, "Binbir Gece Masalları" kitabında yer aldığı gibi büyüleyici kent olarak hafızlarda yer etmiş. Ortadoğu coğrafyasında Ermenilere dönük gerçekleştirilen en büyük soykırımlardan birinin izlerinin de bulunduğu Halep'e o dönemler Türkiye ev bölge kentlerinden yüzbinlerce Ermeni göç ettirildi. 
 
Halep aynı zamanda şair, yazar, sürgün politikacılar gibi büyük şahsiyetlerin de uğrak yeridir. Dersim Tertelesi'nden sonra Nuri Dersim’inin geldiği Halep, PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın da sıklıkla ziyaret ettiği bir kentti. 
 
 
'HELEBA ŞEWITÎ'
 
Birçok kitaba, filme, şiire ve müziğe konu olan kent, 1260 yılında Hülagû liderliğindeki Moğollar ve 1400 yılında Timur tarafında yakılıp yok edilirken, her seferinde küllerinden yeniden doğdu. Sonrasında da birçok savaş, yıkım ve istila gören Haleb'in adı birçok diyara uzanıyor. Kürtlerin en büyük dengbêjlerinden biri olan Şakiro'nun “Emro” kilamında geçen "Heleba Şewitî/Yanmış Halep" sözü şimdiki tablosunu gözler önüne seriyor. Dünya kültür mirası listesinde bulunan Haleb,2011 yılındaki savaşla birlikte tarih evleri, hanları, hamamları, çarşıları ve camileriyle eski halinden eser kalmamış.
 
YAĞMA VE YIKIM 
 
Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) ve yeni adı Heyet Tehrir El Şam(HTŞ) olan El Nusra özellikle Doğu Halep'e saldırırken, buralarda yıllarca gruplar ve Suriye rejimi arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Eski Halep ve Halep Kalesi çevresi en çok zarar gören kısımlar olurken, buralarda bulunan Ermeni ve Yahudi mahalleleri yerle bir edildi.
 
Bostanpaşa, Meydan, Saxûr, Heyderîye, Şêx Faris, Şêx Xidir, Şear, Bab, Hedit, Mesekin, Babil Nêra, Cêdeydê, Süveyqa, Selahaddin ve Neyrib gibi mahalleler giren selefi gruplar, buraların yanı sıra El-Medine Çarşısı olarak bilinen ve geçmişi antik çağa dayanan tarihi kapalı çarşıyı da yaşanamaz hale getirdi.
 
 
BÜYÜK BİR KISMI TERKEDİLMİŞ
 
Milyonlarca insanın yaşadığı mahalle cadde ve sokaklar şimdilerde neredeyse bomboş. Boşatılan bölgelerde bulunan bina ve evlerin hemen hepsinde kurşun izlerine rastlanılıyor. Kimi yerler ağır silahların vurması sonucu tamamen yıkılmış durumda. Böylesi yerlerin enkazı olduğu gibi duruyor. 
 
2012'den 2016'ya kadar sürekli çatışmalarla geçen sürede Suriye rejiminin elinde ise Nil, Mogambo, Firqan, Ezamîye, Ezîzîye, Silêmaniye ve Cemilîye gibi Batı Haleb'te bulunan birkaç mahalle kalmıştı.
 
AYRI BİR PENCERE: ŞÊX MEQSUD
 
Savaşın şiddetli geçtiği yerlerden biri de kentin kuzeyinde yer alan ve Kürtlerin yaşadığı Şêx Meqsud Mahallesi.6 yıl boyunca hem ÖSO gruplarına hem de Suriye rejimine karşı direnen mahalle, Rojava devriminin şehir savaşını örnek aldığı yerlerden biri oldu. Halen çember ve ambargoya rağmen direnen Şêx Meqsud'ta on binlerce Kürt yaşıyor.
 
Konumu gereği Halep'in en yüksek yeri olan Şêx Meqsud, neredeyse kentin hepsine hakimiyet sağlayabiliyor. Bu nedenle kentin ÖSO gruplarının eline geçmesinin önüne de geçti.
 
 
SANAYİSİ TÜRKİYE'YE TAŞINDI
 
Ortadoğu'da ticaretin merkezi olarak bilinen Halep'in bu kimliği de yok edilirken, selefi ve dinci paramiliter gruplar kentin bu alandaki zenginliklerine de saldırdı. Sanayisi güçlü olunan kentte en bilindik yerler ise kentin kuzeyinde yer alan Şêx Necar ve kentin güneyinde Haleb-Şam yolu üzerinde bulunan Ramusê sanayi bölgeleri olarak bilinir. Tekstil, teknik, plastik, kağıt, konserve ürünleri ve otomobil sanayisinde güçlü olan Halep'in bu potansiyeli fabrika ve iş gücüyle birlikte Türkiye'ye taşındı.
 
Fabrikaların çoğu Antep başta olmak üzere sınır illerine kaydırılırken, kimi ortadan kaldırılmış. 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

25/01/2021
14:34 HDK ve bileşenleri: Şenoğlu'nu serbest bırakın
14:24 Tanış ve Deniz için Meclis’e araştırma önergesi
14:15 Eğitim Sen: Anadilde eğitim sorunu, eğitime erişimi olumsuz etkiledi
14:01 RTÜK Başkanlığı’na bir kez daha Şahin seçildi
13:58 DAD’dan ajansımıza dayanışma ziyareti
13:57 Babacan’dan Saadet Partisi’ne ziyaret
13:43 Zırhlı aracın çarptığı 70 yaşındaki Günay’ın bilinci açıldı
13:30 Kürt siyaseti Batman'da: Birliğin gücüyle tecrit de kalkacak
13:20 80 yaş üzeri aşılama başlayacak
13:09 Serdar Tanış ve Ebubekir Deniz anıldı: Mücadelelerinin izindeyiz
12:54 Kayı İnşaat işçileri Çalışma Bakanlığı’nı göreve çağırdı
12:53 Hasta tutuklular Tanboğa ve Güler için tahliye çağrısı
12:47 Başkale’de askeri hareketlilik
12:45 Erdoğan: CHP diye bir parti olup olmadığı tartışılmalı
12:44 TUHAY-DER: Tutukluların talepleri karşılansın
12:04 Güven’e destek yürüyüşüne ceza talebi
11:51 DİB'den demokrasi konferansı düzenleme kararı
11:48 Kayyım ve ithal bürokratlara maaş kıyağı
10:59 Gazeteci Süren’in duruşması görüldü
10:43 Bingöl’de yoksulluğun fotoğrafı
10:42 78 tutuklu İmralı Cezaevi’ne sevk istedi
10:09 Esenyurt'ta şüpheli ölüm
10:04 Hesekêli kadınların öldürülmesini DAİŞ üstlendi
09:27 'Kadın Üniversitesi’ eşitsizlikleri derinleştirir
09:25 Açlık grevi iki ayı geride bıraktı
09:11 Kürt siyasetçi Metin Adugit defnedildi
09:08 Kaçırma olaylarında sadece araba markası ve rengi değişti
09:08 Özsavunma eğitmeni Thompson: Kadınlar seslerini kazanıyor
09:07 ‘İstanbul sesimizi duydu Cumhurbaşkanı duymadı’
09:06 'Öğretmenler aşılanma programına alınsın’
09:02 Kürkçü: Yoksulluk ve tecride karşı sesler birleştirilmeli
09:00 Elektrikleri kesilen mülteciler ısınmak için giysilerini yakıyor
09:00 25 OCAK 2021 GÜNDEMİ
24/01/2021
22:40 Hesekê’de iki kadın katledildi
21:43 AİHM'in önüne siyah çelenk bıraktılar
20:41 Güneş’in akıbetini soranlar bir kez daha gözaltına alındı
19:59 Kovid-19’dan ölüm sayısı 25 bini geçti
17:32 Romanların direnişi sonuç verdi
16:10 Mayına basan asker yaşamını yitirdi
16:09 Tecavüz faili tutuklandı
14:57 Katırcıoğlu: Zafer işareti annelerin acılarını kullanan iktidara karşı
14:56 İHD ve Diyarbakır Barosu: AİHM kararının gereğini yapın
14:55 Romanların elektrik sorunu Meclis gündeminde
14:40 Jandarma komutanından ülkü ocağına ziyaret
14:19 İstanbul Emniyeti'nden Gökhan Güneş itirafı
13:38 HDP binasına baskın tepkisi: Posterleri açıklamalarda da kullanıyoruz
13:18 İHD: Mumcu ve katledilen tüm gazetecileri saygıyla anıyoruz
13:18 Çığ altındaki kolberler için arama çalışması başlatıldı
12:32 Adugit’in cenazesi otopsi için Erzurum’a götürüldü
12:30 Van'da gözaltı
11:59 Çavuşoğlu’dan korsan baskını açıklaması
11:31 HDP Esenyurt İlçe Eşbaşkanları serbest bırakıldı
11:31 Serhat için buzlanma ve çığ uyarısı
11:20 Meteoroloji'den sağanak yağış uyarısı
10:58 Aydeniz: Tecrit Kürt birliğiyle kırılır
10:26 HDP Esenyurt İlçe Örgütü'ne baskın
09:20 Açlık grevi 59’uncu gününde
09:19 Özgüneş: Sesimizin halka ulaşmasından korkuyorlar
09:18 Tapu Kadastro’da 4 bin 628 kişiye rüşvet soruşturması
09:17 Muhalifler ev hapsiyle toplumdan uzaklaştırılıyor
09:16 Tarım ve hayvancılık can çekişiyor: Yasaklar kalksın
09:15 Paylan: Kürt sorunu çözülmeden ekonomik refah olmayacak
09:14 Elmayı eskiden 5 kilo, şimdi taneyle alıyorlar
09:13 Kürt askerin otopsi raporunda 'cinayet' şüphesi
09:12 Dakalı: Hükümlüler yeni yönetmelikle sindirilip susturulacak
09:11 Sivrice depreminde verilen vaatler yerine getirilmedi
09:09 ‘İmralı tecrit işkencesi sona ermeli’
09:07 Gazeteciye ceza gerekçesi: Devlet aleyhine yayın yapılmasını sağlamak
09:05 ÇHD'li Büyükdağ: Avukatlar şahsında toplum susturuluyor
09:03 ‘20 yıldır kapı çalacak, babamı göreceğiz diye bekliyoruz’
09:01 Kadınlardan tecrit politikalarına tepki: Büyüyen isyan yanıt verecek
09:00 24 OCAK 2021 GÜNDEMİ
08:06 Şırnak’ta 15 bölge bir yıl süreyle yasaklandı
23/01/2021
22:40 Türk gemisine korsan saldırı: 1 mürettebat öldü, 15’i kaçırıldı
22:02 Moskova’daki protestolara polis müdahalesi: 40 gözaltı
21:36 Qamişlo’da çatışma
21:03 İmamoğlu’ndan Hüda Kaya’ya taziye ziyareti
20:11 Kaz Dağları’ndan sonra Kapadokya’ya da göz dikildi
19:53 Koronadan vefat sayısı 24 bin 933’e yükseldi
19:48 Alanya'da gözaltındaki 3 kişi serbest bırakıldı
19:20 Adana'da 2 kişi tutuklandı
18:10 Niğde’de iş cinayeti
17:37 HDP 8 Şubat’ta yeni bir mücadele kampanyası başlatıyor
16:56 Erdoğan SİHA kamerası satmayan Kanada'ya tepki gösterdi
16:28 Til Rifat'a havan saldırısı: 3 kişi yaşamını yitirdi
16:04 Musa Anter davasında zaman aşımına 18 ay kaldı
16:00 Kaçırılan Güneş’i soran 12 kişi gözaltına alındı
15:52 Siirt ve Batman'da 66 bölge için 1 yıllık yasak
14:46 Anneleriyle cezaevinde kalan çocuklar için kanun teklifi
14:40 Gençlerden Öcalan'a özgürlük talebi
14:31 Lice’de mutasyona uğrayan korona tespit edildi
14:23 Ankara Film Festivali'ne başvurular 1 Mart'ta başlıyor
13:56 Sputnik V aşısının Türkiye’de üretilmesi için anlaşma imzalandı
13:53 'Tekerlekli sandalyeye bağlı hasta tutuklu Sılık tahliye edilsin'
12:57 Cumartesi Anneleri Ayşenur Şimşek’in faillerini sordu
12:50 81 yaşındaki hasta tutuklu Güler için tahliye çağrısı
12:32 İşte kamera görüntüleri: Hakarete değil, zafer işaretine soruşturma
12:24 'Meclis kadın katliamları için acil toplansın' çağrısı
12:11 Çaldıran Belediyesi Adugit'in mezarı için kepçe vermedi
12:06 Kerevan İrmez 25 yıldır kayıp
11:58 İstanbul eski başsavcısı Fidan AYM’ye atandı
11:18 İş ve Aş Buluşmaları'na yansıyanlar: Tek sorunumuz özgürlük
10:51 Açlık grevi 58'inci gününde
10:31 Ağrı Dağı’nda askeri operasyon
10:24 Doku'nun avukatı: Polis Yücel’in odak olduğu anlaşıldı
10:13 Hasta tutuklu Yalçın'a yakınlarıyla vedalaşma hakkı tanınmadı
09:57 Mezopotamya Ajansı heybetini savaşta yitiren Halep’i fotoğrafladı
09:40 Çığ altındaki kolberlerin yakınları: Çığlığımız duyulmuyor
09:04 Hasta tutuklu Tanboğa 38 kiloya düştü
09:03 Kuraklık verimi düşürdü, masrafı ikiye katladı
09:01 ‘Hayvan hakları gündemi makyaj tazeleme’
09:01 Kadınlar tecrit ve şiddete karşı kendini savunuyor
09:01 KADES şiddeti önlemede ne kadar etkili?
09:01 5 başlıkta ‘kadın üniversiteleri’
09:00 23 OCAK 2021 GÜNDEMİ
22/01/2021
22:33 Cizre Devlet Hastanesi'nde sağlık çalışanına saldırı
22:31 Soylu'ya hakaret soruşturması şüphelisi, Erdoğan'a hakaretten tutuklandı
22:25 Demirtaş'ın avukatları AİHM kararının uygulanması için AYM'ye başvurdu
21:12 HDP: Gökhan Güneş’i kaçıran şehir eşkıyaları kimdir?
19:56 Çadırda yaşayan Suriyeli mülteciler karanlıkta bırakıldı
19:23 Bitlis’te yıl sonuna kadar yasaklama
19:14 Son 24 saatte 149 vefat, 5 bin 967 yeni vaka tespiti
19:04 Gözaltına alınan sağlık emekçileri serbest bırakıldı
19:00 ‘İş ve Aş Buluşmaları’ Diyarbakır’da sona erdi
18:36 Kaçırılan Güneş'in annesi: Bana oğlumu verin
18:33 İşten atılan Türker’den fabrika önünde çadır eylemi kararı
18:26 HDP’li Tosun’dan Sabah Gazetesi haberine tekzip
18:09 Van’da Açlık Grevlerini İzleme Koordinasyonu kuruldu
17:49 Kaçırılan Güneş’in ablası: Polis olayı değil görüntüyü verene soruşturma açtı
17:34 Kaçırılmaya çalışılan kadına yardım eden esnaf darp edildi
17:31 Çizdikleri resimlerle kayyım rektörü protesto ettiler
17:16 Sağlık emekçileri: Gözaltılar derhal serbest bırakılsın
17:08 Diyarbakır'da askeri araç 70 yaşındaki yurttaşı ezdi
16:56 Kadınlardan katledilen Melek Ayaz için eylem
16:51 Hrant Dink davasında bir tahliye
16:43 Gezi Parkı davasında verilen beraat kararı bozuldu
16:36 İHD’den hak ihlalleri raporu: İmralı tecridi tüm cezaevlerine yayıldı
16:29 Kadınlar tutuklulara dayanışma kartı gönderdi
16:23 Şırnak'ta açıklamaları engellenen HDP’lilerden yürüyüş
16:15 HDP Mamak İlçe binası ablukaya alındı
16:13 Emniyete giden TTB yöneticileri engellendi
16:10 EŞİK’ten ‘cinskırımı’ kampanyası
16:05 AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Landrut’tan HDP ziyareti
16:00 DTK Daimi Meclis Üyesi Demirel’e 6 yıl 3 ay hapis
15:50 Van'da trafik kazası: 8 yaralı
15:47 DBP: Kürdistan Cumhuriyeti Kürtlerin haklarını elde edebileceğinin kanıtı
15:36 Kaçırılan Güneş’in ailesi İHD’ye başvurdu
15:28 Siirt'ten seslendiler: Açlık grevlerine desteği büyütmeli
15:27 TTB: Sağlık çalışanlarını derhal serbest bırakın
15:05 HDP’nin ‘İş ve Aş Buluşmaları’ sürüyor