ÖHD ‘Şartlı salıverme yönetmeliği’nin iptali için dava açacak

img
DİYARBAKIR - ÖHD, hükümlülerin ceza infaz sürelerini uzatan "Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri İle Hükümlülerin Değerlendirmesine Dair Yönetmeliği"nin iptali için dava açmaya hazırlanıyor. 
 
Tutukluların, "iyi hal" durumlarının değerlendirilerek, şartlı salıverilmenin önünü kapatan ve tutukluların cezaevlerine giriş ve çıkışlarda 60 gün denetim altında tutulmasının önünü açan "Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri İle Hükümlülerin Değerlendirmesine Dair Yönetmelik" 29 Aralık 2020'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle tutukluların şartlı salıverilmesi "Gözlem Sınıflandırma Merkezi" tarafından sürekli tutulan "iyi hal" raporuna bağlanacak. 
 
DAVA AÇILACAK
 
Düzenleme ile şartlı salıverilme idarenin denetimine bırakılmasını eleştiren hukukçular, yönetmelikle idarenin mahkeme yerine konulduğu ve yönetmeliğin cezaevine giriş ve çıkışlarda 60 gün tek başına bir koğuşa konulmasının ciddi sorunlara neden olacağını belirtiyor. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği  (ÖHD), yönetmeliğin yürütülmesinin durdurulması ve yönetmeliğinin iptali istemiyle dava açmaya hazırlanıyor.
 
‘İNSANLIKLA BAĞDAŞMIYOR’
 
ÖHD Diyarbakır Şube Yöneticisi Avukat Seda Zengin, yönetmeliği ve yönetmeliğe karşı atacak adımları değerlendirdi. 2005'teki yönetmeliğinde yer alan birçok maddenin kapsamının yeni yönetmelikle değiştirildiğini kaydeden Zengin, yapılan değişikliğin "insanlık onuruyla bağdaşmayan uygulamalar ve hükümler getirdiğini" söyledi.
 
‘MEVZUATA AYKIRI'
 
Yeni yönetmeliğin her anlamda hukuka aykırılık oluşturduğunu dile getiren Zengin, "Anayasa’nın 2’nci maddesinde 'hukuk devleti' ilkesi devletin temel niteliği olarak düzenlenmiş, bu ilke Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarında 'eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygı gösteren, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı tutum ve davranışlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet' olarak tarif edilmiştir. Ancak söz konusu yönetmeliğin içeriğinden de anlaşılacağı üzere bu yükümlülük yerine getirilmemekte ve gerek ulusal gerek uluslararası birçok mevzuat hükümlerine aykırı hareket edilmektedir" diye konuştu.
 
‘TAHLİYE HAKLARI ELLERİNDEN ALINIYOR’
 
Pandemi nedeniyle tecrit altında olan tutukluların söz konusu yönetmelikle her anlamda haklarının ihlal edileceğini ve özgürlüklerinin yeniden kısıtlanacağının altını çizen Zengin, "Hukuk devleti ilkesi gereği, hapishanelerde bulunan mahpusların insan onuruna yakışır şekilde yaşam hakları ve daha birçok hakları kısıtlanmadan aldıkları cezaların infazı gerekirken ne yazık ki ülkemizde bu ilkenin gereği olan yükümlülükler yerine getirilmemektedir. Bu yönetmelikle mahpusların tahliye hakları ellerinden alınmakta, özgürlükleri defalarca kısıtlanarak tecrit halinin ve baskıların artmaya çalışılması amaçlanmaktadır" ifadelerini kullandı. 
 
İŞKENCEDİR
 
Yeni yönetmelikle hükümlülerin cezaevine giriş ve çıkışlarda 60 gün boyunca tek başına bir odaya alınacağına dair hükme de işaret eden Zengin, "Böylesi alışılması çok güç olan bir yerde mahpusun direkt bu süre zarfında tek kişilik odalara alınması ve orada yaşamaya zorlanması başlı başına yaşam hakkının ihlalidir. Bu durum insan onuruyla bağdaşmayan kabul edilemeyecek bir uygulamadır. Mahpusun bu şekilde yaşamaya zorlanıp tahakküm altına alınmaya çalışılması direkt olarak işkencedir. Bu işkence hem fiziksel hem psikolojik işkencedir. 
 
Ayrıca bu durum sadece mahpus için değil aynı zamanda mahpusun ailesi ve yakınları için de böyledir. Bu uygulama aslında tutuklu hapishaneye adımını atar atmaz tecrit altına alındığının ve tecrit durumunun devam edeceğinin açık göstergesidir. Bu uygulamayla tutuklu bütün iletişim olanaklarından mahrum bırakılmakta, tutuklunun sosyal ilişkilerinin askıya alınmasına neden olmakta ve tutuklunun yalnızlaştırılması amaçlanmaktadır. Bu durum tutuklunun yaşam hakkını, haberleşme hakkını, özgürlük hakkını, özel hayat, aile hayatı hakkını ve daha sayabileceğimiz birçok hakkının ihlaline sebebiyet vermektedir" şeklinde konuştu.
 
'TAHLİYELERİN ÖNÜNE GEÇİLMEK İSTENMEKTEDİR'
 
"Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri İle Hükümlülerin Değerlendirmesine Dair Yönetmelik"le hükümlülerin ceza infaz sürelerinin keyfi bir biçimde uzatacağına değinen Zengin, şunları söyledi: "Bu yönetmelik esasen hükümlülerin aldığı cezanın tamamını yatmalarını sağlamak ve keyfi tutumlar ve gerekçelerle tahliyelerini engellemek amacıyla oluşturulan bir düzenleme. Bu düzenlemeyle birlikte elle tutulur gerekçe olmadan, somut dayanaktan yoksun keyfi kararlarla hükümlülerin şartlı tahliyelerine engel olunmakta, denetimli serbestlik hükümleri uygulanarak tahliye olabilecek tutukluların tahliye olma hakları ellerinden alınmakta. 
 
HAKLARI ELLERİNDEN ALINIYOR
 
Örnek vermek gerekirse; normal şartlarda hükümlünün aldığı cezanın en kötü ihtimalle 4’te 3'ünü (4/3) yatıp çıkması gerekir. Bu haliyle 6 yıl 3 ay alan bir hükümlünün infazını hesapladığımızda yine normal şartlarda 4 yıl 8 aylık bir yatarı olmakta. Ancak getirilen bu düzenlemeyle artık keyfi gerekçelerle tutukluların iyi halli olmadığı söylenerek aldığı cezanın tamamı infaz edilmeye çalışılmakta ve tahliyelerinin önüne geçilmek istenmektedir. Bu yönetmelikle birlikte, hükümlülerin kanunda kendilerine tanınan haklarını kullanmalarını imkânsız hale getirmektedir. Tutuklular ceza aldıkları dönemde yürürlükte olan kanunlardan doğan birtakım haklara sahipken söz konusu bu düzenlemeyle tüm hakları ellerinden alınmış olup kısıtlanmış olan özgürlükleri ikinci bir defa daha ellerinden alınarak yeniden cezalandırma yoluna gidilmektedir."
 
'İDARE MAHKEMENİN YERİNE GEÇECEK'
 
Yeni yönetmelikle idare ve gözlem kurullarının yargılama makamı yerine geçeceğini vurgulayan Zengin, şunları dile getirdi: "Bu haliyle ikinci kez yargılama yapılmakta ve hatta sonrasında her oluşturulan gözlem raporunda verilecek kararlara göre tekrarlayacak şekilde her defasında bir nevi yeniden yargılama yapıp hüküm tesis edecek konuma getirilen bir kurul söz konusudur. Değiştirilen maddelerden yönetmeliğin 13'üncü maddesinde de belirtildiği üzere 'iyi hal değerlendirmesi yapacak olan kurula Cumhuriyet Başsavcısı veya belirleyeceği Cumhuriyet Savcısı başkanlık eder' şeklinde bir ibare geçmektedir. Zaten bu madde kapsamına baktığımızda da normal şartlarda savcılar yargılama makamında yer alan bir suje iken bu haliyle toplanacak ve tutukluların iyi halli olup olmadığı şeklinde değerlendirme yapacak kurulun içerisine savcıların dahil edilmesi bu idare ve gözlem kurulunun mahkemenin yerine geçerek mahkemelerin yetkisini kullandığı ve kullanacağının da açıkça göstergesidir."
 
'İTİRAZ YOLLARINA BAŞVURACAĞIZ'
 
Yönetmeliğin iptali için yargıya başvuracaklarını belirten Zengin, şöyle konuştu: "Bizler, her maddesi hukuka aykırılık teşkil eden ve mahpusların haklarını ellerinden alarak hak ihlallerine yol açan ve açacak olan bu yönetmeliğe karşı her türlü hukuki başvuru hakkımızı kullanacağız. Söz konusu yönetmeliğin iptali ve yürütmenin durdurulması için dava açma yoluna gideceğiz. Bunun yanı sıra şartlı tahliye tarihi gelip de kurul kararıyla tahliye edilmeyen hükümlülerin, denetimli serbestlik hükümlerinin uygulanarak tahliye olması gerekirken yine kurulun kararıyla tahliye edilmeyen tutukluların bu anlamda bir an evvel tahliye edilmeleri amacıyla tüm itiraz yollarına başvuracağımızı belirtmek isterim. Hem hükümlülerin hem de ailelerinin mağduriyetine sebep olan bu düzenlemeyle yeniden bir cezalandırma yoluna gidilmesinin önünü açan böylesi bir yönetmeliğin ve uygulamanın kabulü mümkün değildir. Bizler avukatlar olarak gerek özelde müvekkillerin gerekse Özgürlük İçin Hukukçular Derneği olarak, hukuksal yardım talep eden tüm mahpusların bu anlamda haklarını korumak ve daha fazla hak ihlalinin yaşanmasının önüne geçmek için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz."
 
YÖNETMELİK 
 
Tutukluların cezaevine ilk girişte 60 gün gözleme tabi tutulacağı belirtilen madde şöyle:
 
“MADDE 9 - (1) Hükümlülerin ceza infaz kurumuna ilk kabulü esnasında sınıflandırmaya ve uygulanacak infaz rejiminin belirlenmesine esas olacak gözlem, gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde ve tek kişilik odalarda yapılır. Ancak, ceza infaz kurumunun tek kişilik odası bulunmaması veya sınırlı sayıda olması durumunda bu gözlem, tahsis edilmiş özel bölümlerinde de yapılabilir.
 
 (2) Gözlem ve sınıflandırmaya tabi tutulan hükümlülerin diğer hükümlü ve tutuklularla ilişki kurmamaları için gerekli tedbirler alınır.
 
(3) İlk gözlem süresi altmış günü geçemez.
 
(4) Hükümlü, ilk gözlem sonunda yapılan yerleştirme işlemlerine müteakiben kurumda kaldığı süre boyunca gözlemlenir ve gösterdiği gelişim en geç altı ayda bir idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilir. Ancak bulunduğu ceza infaz kurumunda kalacağı süre altmış günden az olan hükümlüler hakkında ilk gözlem kararı alınmaz.”
 
MA / Mehmet Şah Oruç
 
 

Diğer başlıklar

03/02/2021
16:05 Tutuklu gazeteci Abi: Battaniyelerimize el konuldu
16:01 Kayı İnşaat işçileri eylemlerine ara verdi
15:57 ODTÜ'den Boğaziçi Üniversitesi'ne destek
15:52 Boğaziçili öğrencilerden ‘kayyım icraatları sergisi’
15:48 Bahçesaray yolu 15 gün sonra ulaşıma açıldı
15:45 HDP: Karanlık yoldan vazgeçin
15:41 TTB öğrencilere işkenceyi kınadı
15:36 Ocak ayında 23 kadın katledildi
15:31 Özgür Gündem davası ertelendi
15:16 Mahkeme başkanı ‘işkence’ kelimesini ağır buldu
15:11 Meclis AYM’nin Berberoğlu kararını iade etti
15:11 Erdoğan Boğaziçili öğrencileri hedef aldı
14:48 Kılıçdaroğlu’na hakaret eden Çakıcı hakkında iddianame
14:44 Polis ablukasında tecridi protesto ettiler
14:38 Protestolarda gazetecilerin hedef alınması kınandı
14:26 Ev hapsi verilen öğrenciler: Yine geleceğiz
14:16 BES: TÜİK'in enflasyon sepeti halkı yoksullaştırıyor
14:06 Akademisyen Koçak: Öğrencilerin eyleminin ‘terörize’ edilme çabası boşa düştü
13:56 Demirtaş: AİHM kararı 83 milyonu ilgilendiriyor
13:16 HDP İzmir’de ‘İş ve Aş Buluşmaları’nın startını verdi
13:16 Dersim’de şüpheli asker ölümü
13:16 Akademisyenlerden kayyım rektöre alkışlı protesto
13:14 Düştüğü iddia edilen kadın ağır yaralandı
13:04 Siyasi partilerden Demirtaş çağrısı: AİHM kararını uygulayın
12:55 Oluç’tan ‘yeni anayasa’ açıklaması: AKP’nin sicili bozuk
12:53 ABD'nin Türkiye'yle ilk teması: Hukukun üstünlüğüne bağlılık vurgusu
12:38 Emekçiler sürgünlere karşı Ankara'ya yürüyor
12:22 Urfa Cezaevi'nde şalvara el konuldu
12:05 DBP Diyarbakır eski İl Eşbaşkanı Kandemir'e 6 yıl 3 ay hapis
11:29 Van'da 7 tutuklama
10:52 Enflasyon rakamları açıklandı
10:52 AKP’li Melih Bulu: İstifa etmeyi düşünmüyorum
10:47 Kayyım AKP İl Başkanı’yla denetime çıktı
10:45 Gazete Alınteri’nin internet sitesi erişime engellendi
10:34 İşe iade talebiyle 262 gündür eylemdeler
10:33 HDP Kadın Meclisi: Adaletsizliğe karşı isyanımızı yükselteceğiz
09:50 Ankara’da gözaltına alınan 83 kişi serbest bırakıldı
09:49 60 bin ağacın kesileceği proje yasaya uygun değil
09:29 İstanbul'da bir bölge riskli alan ilan edildi
09:27 Tutuklu gazeteci Uğur’un mektubu 'sakıncalı' bulundu
09:21 Kadıköy’de gözaltına alınan 76 kişi serbest bırakıldı
09:08 'AKP-MHP anayasası toplum yararına olmaz'
09:07 Açlık grevi eylemi 69’uncu gününde
09:07 'Komplo başarılı oldu diyenlere Rojava'yı göstermek yeterli'
09:05 Kaynar: HDP 12 Eylül’de kurulan yapıyı parçaladı
09:03 ÖHD ‘Şartlı salıverme yönetmeliği’nin iptali için dava açacak
09:03 Öz savunma atölyelerine katılan kadınlar: Güçlü ve güvende hissediyoruz
09:02 Doğalgaz zamları tezeğe rağbeti arttırdı
09:02 42 kişinin can verdiği yolun yolcuları: Sevdiklerimizle vedalaşıyoruz
09:01 Türkiye’nin dört bir yanında hakları için eylemdeler
09:01 Mahmur’un dört tarafı ablukaya alındı
09:00 03 ŞUBAT 2021 GÜNDEMİ
08:45 HDP Gençlik Meclisi üyeleri Akdağ ve Ertaş tutuklandı
00:17 Tutuklama talebiyle sevk edilen gençler saatlerdir adliyede bekletiliyor
00:13 Rus muhalif Navalnıy’a 3,5 yıl hapis cezası
02/02/2021
22:36 Mahkemeye sevk edilen 10 öğrenciye ev hapsi cezası
21:57 Kadıköy’de öğrenciler polis şiddetine karşı direndi
20:23 Eyn İsa'ya 4 noktadan saldırı
20:10 PTT emekçileri: Görüşmeden Ankara’dan ayrılmayacağız
20:01 Boğaziçi Dayanışması’ndan #9DaCama çağrısı
19:46 Kalın, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Sullivan ile görüştü
19:39 'Dağ keçilerin avlanmaması için caydırıcı önlemler alınmalı’
19:31 Koronadan 120 vefat, 7 bin 795 yeni vaka tespiti
19:06 Wêjegeh Amed, Şubat ayı programını açıkladı
18:56 Emek ve Demokrasi Platfomu: Öğrenciler serbest bırakılsın
18:43 Birleşik Mücadele Güçleri’nin ziyaretleri devam ediyor
18:37 Van’da 15 günlük eylem ve etkinlik yasağı
18:31 ‘Faili Meçhul Gazeteci Cinayetleri ve Cezasızlık’ raporu hazırlandı
18:08 Urfa’da bir kadın tutuklandı
17:52 İstanbul’da erkek şiddeti: 2 ölü
17:39 ‘Ne okulda ne evlerimizde güvende değiliz’
17:17 İstismar faili uzman çavuşun tahliye edildiği ortaya çıktı
17:08 Ağrı'daki istismar davası mütalaa için ertelendi
17:07 Boğaziçi’nden Kadıköy’e polis ablukası
17:04 Bahçeli'den ‘yeni anayasa’ açıklaması
16:56 Baş’tan öğrencilere dönük saldırıya tepki: Utanç verici
16:53 ‘Narenciye ağaçlarımızı ranta kurban etmeyeceğiz’
16:35 Özsavunmada bulunan Melek’e ömür boyu hapis istemi
16:28 Cezası biten 13 tutuklu tahliye edilmiyor
15:59 İzmir’de sağanak yağış sele döndü: 2 kişi yaşamını yitirdi
15:50 TJA Viyan Soran’ı andı
15:49 Kadıköy kaymakamı 7 gün eylem ve etkinlik yasağı getirdi
15:34 Başaran'dan Adalet Bakanı'na: Tecrit tanımınız nedir?
15:15 Kadın öğrenciler polis şiddetini anlattı
15:12 Kanalizasyon borusunun patladığı cadde göle döndü
15:04 TTB 2'nci Başkanı 'kişiye göre' görevden alındı
14:40 Borçlu yurttaş yaşamına son vermeye kalkıştı
14:30 Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri GBT’yle kampüse alınıyor
14:27 Boğaziçi’yle dayanışma büyüyor
14:26 Ajanlık dayatılan gençler: Geri adım atmayacağız
14:07 Af Örgütü'nden Celaliyan için İran Yargıtay Başkanı'na mektup
14:03 Boğaziçi’nde akademisyen ve öğrencilerden protesto
14:01 Adana'da şüpheli kadın ölümü
13:51 Sendikalar ihraç ve sürgünlere karşı Ankara'ya yürüyüş başlattı
13:50 Urfa’dan seslendiler: Reform istiyorsanız tecridi kaldırın
13:28 'Anayasa çıkışı yeniden seçilmenin arayışı'
13:09 Üniversitenin öğretim görevlileri Altun’u yalanladı
12:44 Gözaltına alınan öğrenciler: Başımızı öne eğemezsiniz
12:42 Ajansımızın Yazıişleri Müdürü ilk duruşmada beraat etti
12:40 Şahin Öner davası 3 dakika sürdü
12:31 Hak savunucuları: Öğrenciler derhal serbest bırakılsın
12:27 Direniş Taraftar Grubu Eşbaşkanı Yokuş yaşamını yitirdi
12:15 Soylu 'sapkın' dediği öğrencileri bir kez daha hedef aldı
11:46 Gözaltına alınan Boğaziçi öğrencilerine işkence tehdidi
11:15 Cezaevi değil işkence merkezi!
10:56 Belçika’da kadınlar greve gidiyor
10:43 İmralı’da tutuklu Aktaş'ın annesi: Tek isteğim ölmeden oğlumu görmek
10:26 Boğaziçili öğrencilerin 98'i serbest bırakıldı
10:19 Kapalı iş yerlerinden vergi alınıyor, çalışanına ödenek yok
10:02 İzmir Büyükşehir Belediyesi’nden evden çıkmayın uyarısı
09:58 Açlık grevi eylemi 68’inci gününde
09:49 İzmir’de gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
09:49 ODTÜ’lüler hakim karşısına çıkıyor: Yargılayacağız
09:09 Fahrettin Altun: LGBTİ Çalışmaları Aday Kulübü kapatıldı
09:04 DEDAŞ sayaçları direğe, telleri balkona çekti
09:04 'Erkek devlet şiddetine karşı birleşik mücadeleyi büyüteceğiz'
09:03 Sanat Sokağı 'peşkeş' sokağına dönüştü
09:03 Muhabirimiz Aslan'a isnat edilen suç: Kitleleri kışkırtıcı haber yapmak
09:02 Açlık grevinde olan Birdal’ın ailesi: Tutuklulara ses verin
09:01 Fiili yasak 25 kilometrelik yolu 250'ye çıkarttı
09:00 02 ŞUBAT 2021 GÜNDEMİ
08:30 Adana'da bekçi şiddeti
00:12 İstanbul Valiliği: Boğaziçi protestolarında 159 öğrenci gözaltında
01/02/2021
22:40 Boğaziçi Üniversitesi'nde ikinci müdahale: Çok sayıda gözaltı
22:26 Gözaltındaki HDP'li gençler 2 yıl önceki kongreden suçlandı
22:24 Diyarbakır’da bir doktor koronadan yaşamını yitirdi
22:18 ‘Kayyım rektör’ Bulu yardımcısını 4 hafta sonra buldu
21:14 'Tutuklama ve gözaltılar derhal serbest bırakılsın'
20:57 Son 24 saatte 124 kişi daha yaşamını yitirdi
20:30 Erdoğan: Yeni bir Anayasa için harekete geçebiliriz
20:22 Ulusal birlik yürüyüşünde gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
19:30 HDP Gençlik Meclisi üyelerinin ifadeleri alınmaya başlandı
19:27 MHP’li meclis üyesi, tarım alanına sahip çıkanlara ‘işgalci’ dedi
19:17 100'e yakın öğrenci gözaltına alındı: Üniversiteden ayrılmıyoruz
19:10 Saadet Partisi’nden HDP’nin ziyaretine ilişkin açıklama
18:34 Birleşik Mücadele Güçleri 4 Şubat'ta Kadıköy'e çağrı yaptı
18:30 Aram Yayınları'ndan 3 yeni kitap
18:23 İzmir’de Boğaziçi protestosunda 27 gözaltı
18:12 Ankara'da öğrenciler tüm kayyımları istifaya çağırdı
18:03 DAKP: Cins kırımına karşı yasta değil isyandayız
17:37 Bismil’de bir genç geçim sıkıntısı nedeniyle intihar etti
17:22 Çatıdan kar kütlesi düştü: 3 çocuk yaralı
17:19 Dink cinayetinde son savunmalar alınmaya devam ediyor
17:12 Boğaziçi eylemine polis müdahalesi
17:08 TTB: Ökten’in görevden alınması baskıların devamı niteliğinde
17:05 Mersin'de açlık grevine destek yürüyüşü
17:04 İşçilerden baskılara karşı mücadele sözü
17:00 HDP, Saadet Partisi’ni ziyaret etti
16:59 CHP Sözcüsü: Kirli senaryo bilgileri nereden geliyor?
16:55 Kaldıraç okuru ve ailesi polisler tarafından tehdit edildi