Erdal Eren 17 yaşında: Zihniyet değişmedi

img
ANKARA - Yaşı büyütülerek idam edilen Erdal Eren’in 12 Eylül’ü tarifleyen “Asıl amaçlanan mücadeleyi engellemek. Kendi hukuk kurallarını çiğneyerek bu cezayı verdiler” sözlerinin üzerinden 42 yıl geçti ama zihniyet değişmedi.
 
12 Eylül askeri darbesine karşı direnişin simge isimlerinden Erdal Eren’in yaşı büyütülerek idam edilişinin üzerinden 42 yıl geçti. Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde 25 Eylül 1964’te dünyaya gelen Eren, yaşı büyütülerek idam edildiğinde henüz 17 yaşındaydı. Ankara Yapı Meslek Lisesi öğrencisi olan Eren, mücadeleye Türkiye Devrimci Komünist Partisi-İnşa Örgütü’yle başladı, daha sonra Yurtsever Devrimci Gençlik Derneği (YDGD) ve Türkiye Genç Komünistler Birliği’nde (TGKB) devam etti.
 
Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) öğrencisi Sinan Suner’in 30 Ocak 1980’de MHP’li Bakan Cengiz Gökçek’in koruması Süleyman Ezendemir tarafından vurularak öldürülmesini protesto etmek için 2 Şubat 1980 günü düzenlenen gösteride gözaltına alınan 24 kişinin arasında yer alan Eren, gösteri sırasında çıkan çatışmada asker Zekeriya Önge’yi öldürdüğü iddiasıyla tutuklandı.
 
JET HIZIYLA İDAM KARARI
 
Göstermelik bir şekilde yargılanan Eren, jet hızıyla 19 Mart 1980’de idama mahkum edildi. Eren’in idamı, Askeri Yargıtay 3’üncü Dairesi tarafından önce “delillerin noksanlığı” nedeniyle esastan, ardından da idamın müebbet hapse çevrilmesini gerektiren “TCK’nın 59’uncu maddesinin uygulanmaması” nedeniyle usulden bozuldu. Ancak başsavcılığın itirazı üzerine dosya Yargıtay Daireler Kurulu’na gitti ve orada reddedildi.
 
İKİ KEZ BOZULAN KARAR ONAYLANDI
 
İki kez bozulan karar savcılığın itirazı üzerinde reddedildi, ardından Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla Eren, 13 Aralık 1980’de Ankara Ulucanlar Cezaevi'nde idam edildi. Eren’in idam kararı, dünya çapında yürütülen “İdamı engelleyelim, Erdal Eren idam edilemez” kampanyasına rağmen verildi. 
 
ÖLÜMDEN KORKMADI
 
Eren, idam edilmeden 16 saat önce kendisini ziyaret eden gazeteciler Savaş Ay ve Emin Çölaşan’a, avukatıyla görüştürülmediğini, 18 yaşının altında olmasına rağmen idam edilmek istendiğini, yaşının 18'den küçük olduğunu tespit edecek olan kemik testi yapılması talebinin kabul edilmediğini, vurduğu söylenen jandarma erine çok uzaktan ateş açtığını ama otopside yakın atışla öldüğünün kanıtlandığını, kendisini “ibret” olsun diye asacaklarını ve ölümden korkmadığını söyledi.
 
TALEBİ YERİNE GETİRİLMEDİ
 
İdam kararını verenler, gerekli incelemelerin hiçbirini yapmadı. İdamdan önce olay yeri inceleme, olay yerinde bulunan 24 kişi ve tanıklar dinlenmedi, yalnızca askerler dinlendi. Olaylarda ölen Zekeriya Önge’nin üzerindeki elbiseler Adli Tıp Kurumu’na (ATK) gönderilmedi, ifadelerinde çelişkiler olan askerler görmezden gelindi. Olay yerinde ve askerlerin silahlarında balistik ile Önge’nin ölümüne neden olan kurşunun mesafesine ilişkin inceleme yapılmadı. Eren’in yaşının kemik incelemesiyle belirlenmesi talebi yerine getirilmedi. Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde Önge’nin otopsisini yaptığı belirtilen Ankara Numune Hastanesi Beyin Cerrahisi bölümünden Oktay Çetinsoy adlı bir stajyerin varlığı tespit edilmedi ve mahkeme de bu çelişkileri araştırmadı.
 
 27 YIL SONRA GELEN İTİRAF
 
O dönem yaşanan hukuksuzluğa dair Yargıtay 3’üncü Dairesi üyelerinden emekli Hakim Albay Ahmet Turan, 27 yıl sonra şu itirafta bulundu: “Askeri Yargıtay Başsavcılığı kararı ‘onayın’ diye bize göndermişti ama biz kararı yine yetersiz bulduk. Burada çok hassas bir nokta var, vurulan erin cesedinden çıkarılan mermi çekirdeği ile sanığın tabancasından çıkan mermi çekirdeklerinin doğru dürüst mukayesesi yapılmadı. Olay yerinde iki tabancaya ait boş kovanlar bulunuyor ama onların Adli Tıp’a gönderilip mukayesesi yapılmadı. Eri vuran kurşun, ‘yüzde 100 Erdal’ın tabancasından çıktı’ diye bir şey yok dosyada. Çünkü incelenmemiş. En önemlisi, Erdal Eren girdiği bir evin bahçesinde sinmiş bir yere. Askerler geliyor. Elinde de kendi tabancası var, gelişigüzel ateş etmiş. Diyelim ki gelen askerleri hedef gözeterek ateş etti. Üzerine gelen askerlerden biri öldüğüne göre, göğsünden yara alması lazım. Halbuki vurulan asker sırtından vurulmuş.”
 
SON MEKTUBU
 
Eren’in ailesine bıraktığı mektuptaki sözleri bir yandan cesaretini gösterirken, diğer yandan idam kararı veren zihniyetin amacını gözler önüne serdi. Uzun bir mektup kaleme alan Eren’in sözlerinin bir kısmı şöyleydi: “…çok açıklıkla söylüyorum ki benim moralim çok iyi ve ölümden de korkum yok. Çok büyük bir ihtimalle bu işin ölümle sonuçlanacağını çok iyi biliyorum. Buna rağmen korkuya, yılgınlığa, karamsarlığa kapılmıyorum ve devrimci olduğum, mücadeleye katıldığım için onur duyuyorum. Böyle düşünmem, böyle davranmam, halka ve devrime olan inancımdan gelmektedir. Ölümden korkmadığımı söylemem, yaşamak istemediğim, yaşamaktan bıktığım şeklinde anlaşılmamalı. Elbette ki hayatta olmayı ve mücadele etmeyi arzularım. Ancak karşıma ölüm çıkmışsa, bundan korkmamam, cesaretle karşılamam gerekir. Biliyorsunuz ki bu ceza işlediğim iddia edilen suçtan verilmedi. Asıl amaçlanan böyle bir olayla gözdağı vermek ve mücadeleyi engellemek hedefine dayalıdır. Bu nedenle sizin de bildiğiniz gibi, kendi hukuk kurallarını çiğneyerek bu cezayı verdiler…”
 
ZİHNİYET DEĞİŞMEDİ
 
Eren’in mektubunda idam edilmesindeki amaca dair vurgusu, cuntanın başı Kenan Evren tarafından da itiraf edildi. Evren’in, Eren’in idamıyla ilgili sorulan bir soruya verdiği “asmayalım da besleyelim mi” cevabı, dönemin karanlık zihniyetini ortaya koydu ve hep nefretle anıldı. Ancak zihniyet değişmedi.  Eren için “Asmayalım da besleyelim mi” sözlerini sarf edenlerin yerini, bugün asker ve polis kurşunuyla ölen çocuklar için, “havaya ateş açıldı”, “dur ihtarına uymadı vuruldu” diyenler aldı. Yine kendi yasalarına bile uymayan mahkemelerin verdiği kararlar nedeniyle cezaevlerinde tutulan binlerce insan, idamın yerini alan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarıyla yargılanıyor.
 
‘BUGÜN KANUNLAR DA HİÇE SAYILIYOR’
 
“Hukuk ve uygulamalar açısından baktığımızda bugün 12 Eylül dönemini aratan günler yaşıyoruz” diyen Eren’in avukatlığını yapan İsmail Sami Çakmak, 12 Eylül’de hukukun olmadığını ama hiç olmazsa kanunların var olduğunu ifade etti. Çakmak, “Bugün kanunlar da hiçe sayılmaktadır. 12 Eylül şartları bugünkü şartlardan daha iyiydi dersek abartmış olmayız. Bugün yaşanan hukuksuzlukları ben 12 Eylül’de yaşamadım. Bugün, savcılar görevlerini yapmıyor, aksine kötüye kullanıyorlar. 12 Eylül’de hiç olmazsa muhatap olabileceğimiz savcı, mahkeme bulabiliyorduk. Şimdi onları da bulamıyoruz” dedi.
 
MA / Zemo Ağgöz
 
 

Diğer başlıklar

16/12/2022
10:30 Mahmut Taş’ın cenazesi toprağa verildi
10:29 Beşiktaş Belediyesi eski Başkanı Hazinedar tutuklandı
10:17 Kendisine tecavüz eden erkeğe özsavunma kullanan kadın tutuklandı
10:09 İzmir’de tecride karşı yürüyüş düzenlenecek
09:38 Cizîr’de zeytin hasadı
09:04 Bomba sesini zılgıtlarla bastırdı
09:03 Evinde seramik atölyesi kurarak sipariş alıyor
09:00 16 ARALIK 2022 GÜNDEMİ
08:45 Belgesel yönetmeni Sibel Tekin gözaltına alındı
08:30 Mahmut Taş’ın cenazesi Riha’ya götürüldü
08:11 Öcalan’a Özgürlük için Arap İnisiyatifi tecrit gündemiyle toplanacak
07:44 Amed’te polis aracının geçişi sırasında patlama
15/12/2022
23:51 2023 yılı bütçesinin maddeleri kabul edildi
23:17 30 yıllık tutuklu Keskin de özgürlüğüne kavuştu
22:46 Cizîr bölgesinde tecrit protesto edildi
22:08 30 yıllık tutuklu Atalay tahliye oldu
21:46 Öcalan: İkinci yüzyılda Kürt sorunu aynı anlayışla çözülmez
20:43 Fincancı'ya Özgürlük Nöbeti 3’üncü haftasında
20:32 Coşkun: AKP iktidarında cezaevleri ölüm evlerine dönüştü
20:04 İzmir Barosu'ndan hukuksuzluklara tepki
19:59 İstanbullular İmamoğlu kararını protesto etti
18:06 ‘HDP yolsuzluğa bulaşmış tek bir kişiye saflarında yer vermez’
17:58 AYM'den Yüksekdağ'ın darp edilmesine ilişkin ihlal kararı
17:46 Veli-Der: Tarikat ve cemaatler kapatılsın
17:14 Çambükü köylüleri kararlı: Başladık, bitireceğiz
17:00 İHD’den ‘Mülteci Hakları’ paneli
16:53 Diyarbakır Adliyesi’nde kavga
16:30 Meletî’nin tamamı maden sahasına dönüştürüldü
16:25 Şen davasında sanık polis hakkında zorla getirme kararı
16:23 Emek ve Özgürlük İttifakı’ndan İmamoğlu açıklaması
15:55 ‘Kürtlere yönelik ırkçı hakaretlere karşı mücadele edilmeli’
15:26 KESK’ten bordro yakma eylemi
15:24 Amed Barosu’ndan Esra Erol hakkında suç duyurusu
15:24 Kaçmaz: Bu ülkede Kürt sorunu değil Türkçü zihniyet sorunu var
15:22 Tutuklu yakınları: İmralı kapılarını açın
15:21 Êlih’teki cezaevlerinde hak ihlalleri: Kürtçe kitap yasak
15:19 Yusuf Ziya Gümüşel ve Kadir İstekli tutuklandı
14:22 Adana'da hekimler iş bıraktı
14:01 Tutukluya ‘gizli tanık’ beyanıyla hapis cezası
13:52 Bir üsteğmen hayatını kaybetti
13:52 Şimoni Diril davasında delilleri karartma girişimi
13:50 Yusuf Ziya Gümüşel ve Kadir İstekli adliyeye sevk edildi
13:29 Star Kadın Derneği: Cemaat oyları için istismara sessiz kalındı
13:05 GÖÇİZDER davasında 4 tahliye
13:03 ‘Anayasa değişikliği talebine hayır deyin’
12:54 DİSK: Vergilerde adalet sağlansın
12:52 Türkdoğan’ın yargılamasına ‘tayin’ ertelemesi
12:45 Adana Adliyesi'nde kavga
12:27 Mersin'de gözaltılar: 1 kişi serbest, 8 kişi emniyette tutuluyor
12:20 Şenyaşar ailesi: Nöbet yerimiz bütün Türkiye olacak
12:19 Dîlok Barosu CMK görevlendirmesi yapmayacak
12:15 Erdoğan mitingi için 'gelecek-gelmeyecek' fişlemesi
12:08 Avukatlar İmralı'ya gitmek için başvurdu
12:05 GÖÇİZDER davasında savunma engellendi!
12:02 Yeni Yaşam Kadın Eki’nin 52’nci sayısı çıktı
12:01 Cezaevinde işkenceye ‘taktir’ indirimi
11:54 8 aylık bilanço
11:52 Gökalan'ın cenazesi Amed'te toprağa verildi
11:45 Riha Barosu, hasta tutuklu Özkan’ın infazının ertelenmesini istedi
11:16 ABB’den yanıt: Melih Gökçek projesi sürecek
11:16 Tutuklu gazetecilerin avukatı Temur: Delil elde etme arayışı boşa çıkacaktır
11:14 Açlık grevindeki tutukluların durumu ağırlaşıyor
10:59 ‘Gençler tecridi kıracak, savaşı durduracak’
10:57 HDP’li Eksik: İmralı’da dünyanın en iğrenç işkencesi uygulanıyor
10:23 Danıştay'dan maden kararı: ÇED raporu gereklidir
09:13 Oğlunun adını torununa verdi: Hesap soracağım
09:12 OSB’nin kötü kokusu mahalleliyi eve hapsetti
09:11 Kök: Gazetecilerin adliye mesaisi azalacak gibi görünmüyor
09:10 ‘Örgütlenen kadın şiddete karşı durabilir’
09:09 ‘Yerli tütün üreticisini bitirmek istiyorlar’
09:08 İTÜ’de neler oluyor?
09:07 Barolar Deniz Poyraz için Adalet Nöbeti tutacak
09:06 ‘Dile karşı özel savaş politikaları devrede’
09:04 Cenazesi 13 gün yerde kalan eşini anlattı: Toplumun öncüsüydü
09:00 15 ARALIK 2022 GÜNDEMİ
14/12/2022
22:08 Bütçe teklifinde 8 madde daha kabul edildi
21:56 CHP'li başkanla görüşmek isteyen kadına şiddet
21:42 İzmir’de uyuştucuya karşı yürüyüş
21:31 Marmaris ve Datça'da halk toplantılarında tecrit vurgusu
21:11 İnsan Hakları Haftası'nda ‘Adalet İçin’ belgeseli izlendi
21:04 Hiranur Vakfı’na polis baskını: İstekli gözaltına alındı
20:45 HDP Emek Komisyonu asgari ücrete ilişkin bildiri dağıttı
20:43 Dêrsim Kadın Platformu’ndan tepki: Aklama, saklama, yargıla
20:35 Avni Uçar 30 yıl sonra tahliye edildi
20:31 Uca: Şengal’de saldırılara rağmen yeni yaşam inşa ediliyor
20:27 İmamoğlu Saraçhane’den seslendi: Sonuç alamayacaklar
19:52 RSF: 2022 yılında 533 gazeteci tutuklandı, 57’si katledildi
19:39 Şirnex Barosu’ndan Kürtçe tahammülsüzlüğüne tepki
19:30 Meclis’te İmamoğlu tepkisi: Kararı tanımıyoruz
19:15 Avrupa Adalet Divanı’ndan ‘PKK’ kararı
19:02 Tutuklu Tuncel’in tahliyesi 4’üncü kez engellendi
18:50 Buldan: İmamoğlu kararı hukuki değil siyasidir
18:47 Sarısaç: Kürt sorunun çözümü bu ülkenin sınırları içindedir
18:42 İmamoğlu’na 2 yıl 7 ay hapis cezası
18:11 Maçoğlu: Belediyenin elektriği kesilerek hizmet etmemiz engelleniyor
17:46 Rektörlükten ‘saldırganlar öğrenci değil’ iddiası
17:09 Yakılan cenazeler 13 gündür teşhis edilmeyi bekliyor
16:47 Erdoğan’ın mitingi için eğitimci ve sağlıkçılara baskı
16:26 Êlih’te 20 kadın erkek şiddetinden kaynaklı İHD’ye başvurdu
16:17 Adalet Nöbeti’nde ‘tecrit kaldırılsın’ çağrısı
16:13 Şirnex Barosu’ndan İmralı başvurusu
15:11 HDP: Şırnak’ta değişmeyen tek şey devlet şiddeti
15:11 HDP’li Eksik Meclis’te konuştu: Tecrit sonlansın
14:53 23 yıl sonra kardeşinin kemiklerine kavuştu
14:32 Mersin’de gözaltı protestosu
14:31 DİSK Genel Başkanı Çerkezoğlu: Vergide adalet olmadan, gelirde adalet olmaz
14:29 Kadınlar şiddete karşı broşür dağıttı
14:28 Temel: 60 bin kişinin öldüğü yerde terör değil savaş vardır
14:17 Cizîr ablukasının yıldönümünde açıklama: Suçlular hesap versin
14:02 GÖÇİZDER davasında avukatlar salona alınmadı
13:48 Tacizi haberleştiren gazeteci Aygül tutuklandı
13:47 Aydınlardan İngiltere'ye Türkiye mektubu: Saldırıları durdurun
13:46 Meclis’te kimyasal tepkisi: Kürtlere ikinci Dersim yaşatılmak isteniyor
13:34 HDP Kadın Meclisi Almanya Büyükelçiliği temsilcileriyle görüştü
13:19 AP’de Rojava’nın ‘uçuşa yasak bölge’ ilan edilmesi talebi
12:53 ‘Geçinemiyoruz’ mitingine çağrı: Bu oyunu bozalım
12:43 Belediye işçilerinin ‘işe dönme’ mücadelesi sürüyor
12:42 GÖÇİZDER davasında savunmaya engel, avukatlara tehdit
12:38 Rosa Derneği’nin kurucularından Gültekin hakkında ceza istemi
12:11 Zeytinlikler için Meclis önünde bir araya gelenler engellendi
12:09 Şenyaşar ailesi: Ne istiyorsak insanlık için de istiyoruz
12:07 İran’da ‘özgürlük’ isyanı 89’uncu gününde
10:52 Çewlik’te 20 kişi 2 gündür gözaltında
10:50 Pelin C.'yi katletmek isteyen Mehmet E. tutuklandı
10:49 Amed Barosu’ndan Adalet Bakanlığı’na Öcalan başvurusu
10:18 Amed sokaklarında Öcalan’a özgürlük yazılaması
10:05 Mersin'de 9 gözaltı
09:28 30 yıllık tutuklu Atlığ: Özgür yaşam ısrarımızla ayakta kaldık
09:27 Asya Yüksel: En iyi yol mücadele yoludur
09:17 Riha Barış Anneleri: Abdullah Öcalan ile görüşme sağlansın
09:16 Êlih Çayı için tehlike çanları çalıyor!
09:15 Üzerinden 7 yıl geçen yasağı anlattılar: Unutmayacağız
09:14 Yargıtay, gazeteci Güleş'e verilen hapis cezasını orantısız buldu
09:14 İranlı kadınlar: Rejimin kökünü kazımak için savaşıyoruz
09:13 Çambükü köylülerinin avukatı: OSB ve madenler tarımı bitirecek
09:11 Ege'de işçi kıyımı: 512 işçi işten çıkarıldı
09:10 DEPSAŞ'ın 'banka kredisi' önerisi çare mi?
09:09 Derneğe hakimlik kararıyla gizli kamera yerleştirildi
09:07 Şirnex Barosu Başkanı Dilsiz: Tecride karşı girişimlerimiz olacak
09:00 14 ARALIK 2022 GÜNDEMİ
08:46 Protestocular için mahkemelerde özel şubeler kuruldu!
08:41 CPJ: Türkiye en çok gazetecinin tutuklandığı ilk 5 ülke arasında
07:59 Süer'in cenazesi defnedildi
07:46 Gazeteci Sinan Aygül gözaltına alındı
13/12/2022
22:07 Süer'in cenazesi 5 ay sonra verildi
22:04 Dündar: Tecrit Kürt sorununda çözümsüzlüğün adıdır
21:25 2023 bütçesinin ilk 2 maddesi kabul edildi
21:16 Muğla'da halk toplantıları: Öcalan en etkili güçtür
20:46 HDP’den Oktay’a: 2023’te kimin Kürtleri temsil ettiğini göreceksiniz
19:51 Ankaralı kadınlar: Pelin’in yaşam mücadelesi hepimizin mücadelesi