Depli besiciler dertli: Günü kurtarıyoruz

XARPÊT - Yükselen maliyetlerden dert yanan Depli besiciler, “Fiyatlar geçen seneye göre yüzde 200-300 oranında arttı. Kardan ziyade günü kurtarıyoruz” dedi. 
 
Türkiye İstatistik Kurumu’nun  (TÜİK) verilerine göre, 2023 yılı büyükbaş hayvan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 2,6 azalarak 16 milyon 583 bin olurken, küçükbaş hayvan sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 6,9 azalarak 52 milyon 362 bin oldu.  Xarpêt’in Dep (Karakoçan) ilçesinde ise, İlçe Tarım Müdürlüğü’nün verilerine göre güncel olarak 80 bin küçükbaş hayvan ile 29 bin sığır bulunuyor. Dep'te, besicilik 2018’den bu yana yüzde 60 civarı azalma söz konusu. Sığır besi yemi 2024 yılında standart pelet yüzde 12,90 artışla 4 bin 465 TL,  çuval fiyatı 223,27 TL iken; kuzu büyütme yemi pelet 5 kg 444,50 TL, 1-2 aylık kuzu yemi 640 TL, koyun- keçi süt yemi 595 TL olarak kaydedildi. 
 
İlçede hayvancılık yapan yurttaşlar, son yıllarda artan yem fiyatlarından dert yanarak, çözüm bulunmadığı taktirde hayvancılığın bitme tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu. 
 
BAŞKA İŞ YOK
 
Qızîlce köyünden olan ve 30 yıldır küçükbaş hayvan besiciliği yapan Burhan Ayın, özellikle son iki yıldır kar elde edilemediğine dikkat çekti. Ayın, “Bu sene için yem fiyatları yüksek. Sadece o da değil, çoban aylıkları, ilaçlar ve ot fiyatları da yüksek” dedi. İlçede hayvancılık dışında yapabileceği bir iş olmadığının altını çizen Ayın,  “Ne tekstil ne de herhangi bir iş imkanı var. Sadece büyük ve küçükbaş hayvancılığı yapabiliyorum. Maliyetinden dolayı büyükbaş hayvancılığı yapamıyorum.  Bu süreçte kar etmekten çok günü kurtarıyoruz. Başkasına muhtaç olmamak için bu işi yapıyoruz” diye belirtti.
 
FİYATLAR YÜZDE 200-300 ARTTI
 
Yem fiyatlarının yüksek olmasından dert yanan Ayın, şu bilgileri aktardı: “Küçükbaş bir hayvanı besiye koyduğumuz zaman ortalama iki buçuk kiloya yakın yem veriyoruz. 50 kiloluk bir torbanın fiyatı 550 TL. Arpanın tonu da 8 buçuk, 9 bin TL. Bu yüzden hayvanları, besiye koyamıyorum. Mecburi meraya salacağım. Çünkü besiye gücüm yetmiyor. Merada olmasa şu şartlarda bakamayacağım. Devletin bizlere vermesi gereken teşvikler var. En azından yemin yüzde 40’ının karşılanması lazım.  Ki öyle bir uygulama var ancak bu sene verilmedi. Daha uygun fiyata yem veren ofisler vardı ancak bu sene onu da vermediler. Stoklar arpa dolu ama çiftçiye verilmiyor. Bu yüzünden piyasada hayvan bulamıyoruz. Bir hayvandan kar edebiliyoruz ancak yerini dolduramadığımız için zarar etmiş oluyoruz. Fiyatlar geçen seneye göre yüzde 200-300 oranında artmış durumda. Maliyetlerden dolayı sayıyı çoğaltamıyor her defasında azaltıyoruz.  Önceden 300- 400 hayvan alıp bir iki ay bakıp satıyor, tekrar elde edebiliyorduk ama şimdi aynı hayvanı sattığımızda yerine koyamıyoruz.  Bölgede hayvan kalmadı. Yem fiyatlarının yüksek olması ve göçten dolayı insanlar hayvanlarını sattı. Eskiden bu köyde 10 bin küçükbaş hayvan vardı şuan köydeki 12 kişinin kısıtlı sayıda hayvanı kaldı.” Bu yüzden topraklarını terk etmek istemediklerini söyleyen Ayın, “Hayvancılık dışında yapabileceğimiz bir iş yok. İşsizlikten dolayı da doğduğumuz toprakları terk edip Avrupa’ya gitmek istemiyoruz. Çünkü bu doğayı ve toprağı hiçbir coğrafyada bulamayız. 30 yıllık tek birikimim bir ahır. Derdim günü kurtarıp, aileme bakabilmek.  Başka bir yerde çalışıyor olsaydım belki de durum apayrı olurdu.  Buralarda son yıllarda hayvancılık bitmiş durumda”  ifadelerini kullandı. 
 
TARLA, ARAZİ VAR AMA…
 
İhtiyaçlarını karşılayabilmek için üç inek besleyen Seher Demir, sadece günü kurtardıklarını vurguladı.  Evin ihtiyaçlarını hayvancılıkla karşılayabildiğini söyleyen Demir, “Çocuklarımın yanı sıra evin süt, yağ ve peynir ihtiyacını hayvancılık yaparak karşılıyorum. Şuan sadece günü kurtarıyorum. Yem, saman, küspe, arpa her şey çok pahalı o yüzden sadece üç ineğe bakabiliyorum. Daha fazlasına gücümüz yok. Her şeyi satın alıyoruz. Tarlalarımız var ancak maliyetlerden dolayı ekemiyoruz.  Tarlayı sürmeye kalksak traktör kiralayacağız, gübre pahalı. Daha pahalıya mal olacak diye ekmiyor, satın alıyoruz. Tarla, arazimiz çok ama ekmiyoruz” diye belirtti.
 
Beş ineği olan Hatun Demir de, şunları dile getirdi: “Hayat pahalılığından hiçbir şey alamıyoruz. Beş inek ile sadece evin ihtiyaçlarını karşılayabiliyoruz. Yem, ot, saman her şey pahalı diye bir şey alamıyorum. Kazandığımızla evi geçindiremiyoruz. Yemi dışarıdan alıyoruz, bazen olmuyor onu dahi alamıyoruz. Alabildiğimiz bir iki torba yem bir haftada bitiyor. Kendi topraklarımızda yaşamak için uğraşıyoruz ancak tohum, gübre ve mazot ücretinden dolayı hiçbir şey ekemiyoruz.”
 
YURT DIŞINA GÖÇ 
 
Dört ineği olan Hasan Doğan, geçinebilmek için besiciliğin yanı sıra başka işlerde yapmak zorunda olduklarını belirtti. Doğan, “Topraklarımız baraj altında kaldığı için buraya geldik. Dört inek besliyoruz. Yeterli oluyor mu diye sorarsanız? Yetmiyor. Ancak ihtiyaçlarımızın bir kısmını karşılayabiliyoruz. Geçinebilmek için başka iş oldukça çalışıyoruz. Çünkü birkaç hayvanla geçinmek mümkün değil.   Beslediğimiz hayvanlardan süt, peynir ve tereyağı gibi ihtiyaçlarımızı karşılıyoruz.  Yıldan yıla doğuran ineklerin yavrularını satıyoruz ama oda sadece kendi masraflarına yetiyor. Bir ton saman 3 bin, 4 bin TL. Bir torba yem 470 TL. Masraflar böyleyken bize kalan tek şey evin ihtiyaçlarını karşılayabilmek. Zengin toprağa sahip Dep’in yüzde 80’i yurt dışında yaşıyor. İş imkanı olmadığı için herkes yurt dışına gidiyor. Daha önce bende gittim ancak oralarda yaşayamadım. Yaşamın her alanında direniş önemli, direnmek yaşamaktır.  Ekonominin bugün bu şartlardan olmasının sebebi siyasidir. Sistem halkların karşısında işliyor. Bugün sistem insanları esas alsaydı bu şekilde olmazdı” ifadelerini kullandı. 
 
ÇİFTÇİLER ZOR DURUMDA 
 
Buzağı fiyatlarının 200 bin TL’yi bulduğunu aktaran Oxu köyünden Hamit Aksoy, özellikle ilçedeki gençlerin yurt dışına göç ettiğini belirtti. İlçede kalanların da birçok sorunla mücadele ettiğini söyleyen Aksoy, “Diyelim ki 10-15 hayvanı satıyor ve 500 bin TL kar ediyoruz. O parayla ticareti devam ettirmek istediğimizde aynı hayvanı alamıyoruz. Bu kez sattığımız fiyatın çok üstünde alıyoruz. Piyasada hayvan yok, bu yüzden de fiyatlar artıyor. 50 yaşındayım bu zamana kadar bu işi yaptık, bundan sonra da ne yapabilirim ki?  Başka yerde büyümüş, başka meslek yapan biri hayatını bir şekilde idame ettirebilir ama bizim gibi hayvancılıkla büyümüş biri başka bir şey yapamaz. Herkes bu yüzden göç etti. 50 büyükbaş hayvanı olan birinin 1 milyon harcaması varsa 1 milyon da yem masrafı oluyor. Diyelim ki arpa alacağız ama peşin para olmadığı için borç olarak alıyoruz. Bu da 7 bin TL’yi 9 bin TL olarak borçlandırıyor. Peşin alma durumun olmadığı için mecburi zamlı alıyorsun. Bu yüzden de çiftçiler olarak durumumuz hiç iyi değil.  Bugün 17-20 bin TL çoban parası ödüyoruz.  Bir sürü masraftan dolayı iğne ucu kadar ilerleme olmuyor durumumuzda, hep geriye gidiyoruz. Besi için bakıyoruz ama süt için bakamıyoruz. Şimdiye kadar yem pahalıydı, şimdi durum tersine dönmüş durumda.  Eskiden bu köyde 46 bin küçükbaş hayvan vardı ama şimdi en fazla 10 bin küçükbaş bulamazsın. O kadar bile yoktur. Önceleri köydeki 350 hanenin hepsi bu işi yapıyordu artık kimse yapmıyor” diyerek dert yandı. 
 
ANCAK GÜNLÜK GEÇİM SAĞLANABİLİYOR
 
40 hayvanı olan Zülfü Yıldız ise, emeklerinin karşılığını alamamaktan yakındı. 200 hayvanını kısa bir süre önce sattığını söyleyen Yıldız, “Şimdi 40 hayvanım var, onları da kurban bayramı için besliyorum. Son bir senedir sattığım hayvanın parasıyla aynı şekilde hayvan alamıyorum. Bu sene hayvana göre yem daha uygundu. Ot, saman, yem ve küspeyi dışarıdan alıyoruz. 200 küçükbaş hayvanın normal bakımı için en az 150 bin TL gider oluyor. Geçen gün hayvanların tanesini 7 bin 500 TL’ye sattım. Hayvanı satıyorsun ‘para kazandım’ diyorsun ama bir hafta geçiyor bakıyorsun zarar etmişsin. Gün geçtikçe zam geliyor. Küçüklüğümüzden bu yana bu işin içindeyiz. Başka yapabileceğimiz bir iş de yok. Günlük geçim için uğraşıyoruz” ifadelerini kullandı. 
 
MA / Şilan Çil 
 
 

Diğer başlıklar

14/04/2024
13:05 Taciz faili uzman çavuşu darp eden 4 kişi serbest bırakıldı
12:45 İSİG: 3 ayda 425 işçi hayatını kaybetti
11:59 TJA’dan kampanyaya dair açıklama: Mücadele her koşulda sürecek
11:06 İran saldırının sonuçlandığını duyurdu, ABD’den İsrail’e uyarı
10:17 İsrail: İran yaklaşık 290 füze ve İHA ile saldırdı
10:14 İsrail çağrı yaptı: BM Güvenlik Konseyi bugün toplanıyor
09:51 Türkiye Metîna’da iki köyü bombaladı
09:44 Jin Dergi ‘Kadınların birleşik özgürlük mücadelesi ve Üçüncü Yol’ başlığıyla çıktı
09:11 Gazeteci Ahmet’ten 173 gündür haber yok
09:10 Ekonomist Önder: 'Beka' söylemi halklarda karşılık bulmadı
09:06 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi devam ediyor
09:01 Muayene raporu olmadan tutuklanan çocuk cezaevi kapısından döndürüldü!
09:00 14 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
07:54 THY ve Pegasus İran uçuşlarını iptal etti
13/04/2024
23:41 Soma’da iş cinayeti
23:28 İran, İsrail’e saldırı başlattı
22:52 Ürdün hava sahasını kapattı, İsrail'de okullar tatil edildi
22:42 Tecride karşı Kopenhag ve Mannheim’de miting
22:36 Şengalli kadınlar özsavunma hamlesi başlattı
20:33 Beyoğlu'nda silahlı saldırı: 1 kişi hayatını kaybetti
20:28 Zenûbiya Kadın Topluluğu'ndan şiddete dair açıklama
20:21 Gazeteci Dilan Oynaş tahliye edildi
19:13 Hedef gösterilen Evren Barış Yavuz tutuklandı
17:17 Teleferik kazasıyla ilgili 13 kişi hakkında gözaltı kararı
17:10 Meletî’de 3.7 büyüklüğünde deprem
17:05 Taciz faili uzman çavuş gözaltına alındı
16:58 1 Mayıs Platformu’ndan işçi katliamlarına karşı Taksim çağrısı
16:39 Teleferik faciasında 17 kişi hastaneye kaldırıldı
16:30 TJA'dan uzman çavuş tacizine tepki: Sessiz kalmayacağız
16:09 Qoser’de fidan dikimi gerçekleştirildi
16:08 Başkaya’nın ‘Uygarlık Paradigmasını Değiştirmek’ kitabı okuyucuyla buluştu
16:02 Edirne'de bir kadın katledildi
15:57 Adalet Nöbeti: Abdullah Öcalan'ın özgürlüğünde ısrarcıyız
15:52 DEM Parti Kadın Meclisi’nden uzman çavuş tacizine ilişkin açıklama
15:14 Pakistan’da silahlı saldırı: 10 kişi katledildi
15:06 İHD, hasta tutsak Demir, Güvel ve Zoraslan’ın tahliyesini istedi
14:49 Uzman çavuş tacizi yürüyüşle protesto edildi: Fail korumaya alındı
14:28 3 kişiyi katleden Cihan Oral hala yakalanmadı
14:08 Kayıp yakınları 3 kentte kaybettirilenlerin akıbetini sordu
13:55 Mexmûr’da yeni belediye eşbaşkanları belirlendi
13:54 Cumartesi Anneleri Ali İhsan Dağlı’nın faillerinin yargılanmasını istedi
13:32 Makine Mühendisleri Odası'ndan 'teleferik' açıklaması: Kontroller yapılmadı
13:28 Teleferik direği heyelan nedeniyle kırılmış!
13:00 Fransa’nın Türkiye’ye teslim ettiği kişi cezaevine konuldu
12:56 Avustralya’da alışveriş merkezine saldırı: 5 ölü
11:43 Eynerce Deresi fabrika atıkları nedeniyle köpüklü akıyor
11:30 Teleferik faciasında tahliye çalışmaları sürüyor: 128 kişi kurtarıldı
10:58 Mêrdîn'de ekmeğe yüzde 33 zam
10:51 MKM’de tenbûr atölyesi
10:03 İsrail’le ticarete dair paylaşıma gözaltı
09:44 Tutsaklar ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ eyleminde
09:42 Gazeteci Ahmet 172 gündür KDP istihbaratının elinde
09:37 Ege Denizi’nde deprem
09:25 Çand Ma'dan kitap ve tembur kampanyası
09:11 Gazeteci Işık: Erdoğan uluslararası görüşmelerle tutunacak dal arıyor
09:08 Depli besiciler dertli: Günü kurtarıyoruz
09:06 Tecavüze uğrayan kadın: Dayanışma güç verdi, artık korkmuyorum
09:02 Beşiktaş yangın faciası: 29 kişi denetimsiz çalışma sonucu yaşamını yitirdi
09:01 13 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
00:10 Bir kadını taciz eden uzman çavuş darp edildi
00:04 Antalya'daki teleferik kazasıyla ilgili soruşturma başlatıldı
12/04/2024
23:47 Serhat Gültekin Fransa tarafından Türkiye’ye teslim edildi
23:29 THY'nin Varşova-İstanbul seferinde bomba ihbarı
22:54 Amed-Êlih yolunda kaza
22:44 Antalya’daki teleferik kazasında 184 kişi kurtarılmayı bekliyor
21:27 BM: Gazze’de su yoluyla bulaşan hastalıklar yayılıyor
19:08 Mayın patlamasında 3 kişi yaşamını yitirdi
18:58 YSK, 22 itirazı reddetti
17:18 Licê’de eşbaşkanlar mazbatalarını aldı
17:12 HES’e karşı Uzungöl için mücadele çağrısı
16:45 Hatimoğulları: Konutlar depremzedelere ücretsiz teslim edilmeli
16:16 Av. Medet Serhat'ın mezarına dönük saldırı protesto edildi: DAİŞ zihniyeti
16:08 30 yıllık tutsak Şen’in tahliyesi ikinci kez ertelendi
15:12 Adalet Nöbeti'ne mesaj gönderen tutsak: Direnişiniz bize umut veriyor
13:25 DEM Parti'den Kobanê Davası'na çağrı: Özgürlüklerden yana tutum alın
13:04 Yaşamını yitiren Filistinli sayısı 33 bini geçti
12:52 Hatimoğulları Hatay’daki aileleri ziyaret etti
12:28 Bayram tatilinin 6 günlük bilançosu: 48 kişi yaşamını yitirdi
12:20 Banka ATM’lerinde bayram sonrası yeni dönem
12:19 BM, Filistin'in üyeliği için mutabakat sağlayamadı
10:31 Ebex’de şüpheli kadın ölümü
10:26 MKG: Evrim Alataş'ın gösterdiği ışık bize rehber oldu
10:14 Mexmur’da belediye seçimleri
09:28 Meletî’de 4.1 büyüklüğünde deprem
09:10 Tutsaklar Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü için eylemde
09:09 171 gün oldu: Gazeteci Ahmet’ten haber yok
09:08 Geçinemeyen üniversite öğrencileri: Sorumlusu iktidar
09:06 Siyaset Bilimci Aksoyoğlu: Wan, muhalefet için sınav iktidar için geri adım oldu
09:04 'Motivasyonu artmasın' diye yazdığı kitap kendisine verilmedi
09:02 Ekolojist Yanlıç: Madencilik talanına çözüm ekolojik bir sistem
09:01 Tecavüz, şantaj ve fuhuş: Fail korucu ve arkadaşları beraat ettirildi
09:00 12 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
11/04/2024
22:41 Gazze'ye yeni bir saldırı başlatıldı
21:51 30 yılın ardından tahliye oldu
20:56 Kürt partilerinin ortak siyasi tutum çalışmaları sürüyor
19:16 Adalet Nöbeti: Kürtler tarihi bir direniş gösteriyor
19:03 Demokratik kitle örgütlerinden Şenyaşar’a destek ziyareti
18:32 İsrail'den İran’a karşı hava tatbikatı
18:07 Amedspor’a para cezası
17:26 AP’de cezaevleri konferansı: Tecride karşı uluslararası bir ağ kurulmalı
16:23 YSK Başkanı Ahmet Yener: 4 yerde seçim yenilenecek
16:18 Bursa’da şüpheli kadın ölümü
16:09 1’inci Düsseldorf Kürt Film Festivali 25 Nisan’da başlıyor
15:59 Agirî’de dere taşınca evler su altında kaldı
15:19 Wan halkı çifte bayram kutluyor
14:46 Yurtsever Aşiretler: Kürdistan değerlerine ihanet edenlerin sofrasına oturmayın
13:57 DBP ve DEM Parti'nin bayramlaşma programında 'birlik' mesajı
13:56 Bakırhan: Kürtlere düşmanlık edenler kaybetti
13:36 Siyasi partilerden DEM Parti’ye bayram ziyareti
13:27 İki Êzidî çocuğu köleleştiren Iraklı çift Almanya’da tutuklandı
13:07 Hatimoğulları: Kürt sorunu için diyalog kapıları açılmalı
12:55 Amedspor maçı için kentte led ekranlar kurulacak
12:43 Üveyş Öcalan mezarı başında anıldı
12:19 Nikaragua, Berlin Büyükelçiliğini kapattı
11:57 Bayram tatilinin ilk 5 gününde trafikte 38 kişi öldü, 5 bin 26 kişi yaralandı
11:46 Ekrem İmamoğlu The Economist’e yazdı: Türkiye artık seçeneksiz değil
11:31 'Çocuk istismarı' suçundan 31 binden fazla dosya açıldı
10:56 AP mülteciliği zorlaştıran anlaşmayı onayladı
10:03 İsrail ile İran arasındaki gerilim yükseliyor
09:16 Akdeniz'de mülteci teknesi battı: 8 kişi yaşamını yitirdi
09:09 170 gündür kayıp Süleyman Ahmet'e dair başvurular yanıtsız
09:08 Abdullah Öcalan'ın 'İsyan tufanı': Üveyş Öcalan
09:06 HDP ve Yeşil Sol Parti binasına saldırı girişimiyle ilgili dava açıldı
09:04 Amed halkı belediyelerden nasıl bir hizmet bekliyor?
09:02 ‘Abdullah Öcalan’ın özgürleşmesi için herkes ayağa kalkmalı’
09:00 AKP’li yönetim belediyede okey masası kurmuş
09:00 11 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
10/04/2024
22:32 Sele kapılan çocuklardan biri yaşamını yitirdi
21:25 Olağanüstü itiraz süreci 14 Nisan'a kadar sürecek
20:40 9. Amed Tiyatro Festivali başlıyor
19:30 CPT önünde başlatılacak 'özgürlük' talepli eyleme çağrı
19:13 Minbic kırsalı bombalandı
18:35 İsrail saldırısında Haniye'nin 3 oğlu hayatını kaybetti
18:07 Ev baskınlarında 15 gözaltı
17:43 Katledilen avukat Serhat’ın mezarına saldırı
17:13 Tayvan’daki depremde can kaybı 16’ya çıktı
16:47 Şenyaşar'ın 'adalet' direnişi bayramda da devam etti
16:30 Biden, 33 bin insan öldükten sonra Netanyahu için 'hata yapıyor' dedi
16:22 Pasur ve Ziyaret belediye eşbaşkanları mazbatalarını aldı
16:18 Riha’da fabrika yangını
14:52 Bayram tatilinin ilk 4 günündeki trafik kazalarında 26 ölü, 3 bin 870 yaralı
14:37 Tutsak yakınları Abdullah Öcalan’ın bayramını kutladı
14:31 Demirtaş’ın Kobanê Davası'ndaki savunması kitaplaştırıldı
14:18 Akçay Sulak Alanı'na kaçak hafriyat dökülüyor
14:09 MKG’den bayram mesajı
13:28 Özgürlük ve demokrasi mücadelesinde yaşamını yitirenler unutulmadı
12:35 37 vekilden Piroğlu için Sırbistan Hükümeti’ne acil çağrı
12:17 Ceyhan Belediyesi'nde 287 kişi işten çıkarıldı
12:00 Özgür Özel'den Bahçeli'ye yanıt
11:00 Wan’da heyelan nedeniyle yollar kapandı