Raul Zibechi’nin eserinde Öcalan, Rojava ve Jineolojî

img

HABER MERKEZİ - "Öcalan’ın düşünce biçiminde beni en çok etkileyen amaçlara sadık kalırken değişimden geçebilmesi. Yöntemine büyük saygı duyuyorum” diyen Raul Zibechi, “Başka Dünyalar İnşa Etmek” kitabında Rojava Devrimi, Jineolojî ve Abdullah Öcalan’a yer veriyor.

Raul Zibechi’nin “Başka Dünyalar İnşa Etmek: Latin Amerika’da Hareket Halindeki Toplumlar ve Sömürgecilik Karşıtı Yollar” kitabı C. Güneş İspir’in çevirisiyle Aram Yayınevi’nden çıktı. Zibechi, direnirken var olmaya, yaşamaya devam etmek için toplumun ihtiyaç duyduğu yeni dünyaları yaratan hareketteki puebloların (hareket halindeki toplumlar), ataerki ve kapitalizm karşıtı kadınların ve gençlerin ayaz izleri ve ilhamlarının takip edilmesi gerektiğini vurguluyor. “Başka Dünyalar İnşa Etmek” kitabı bu temaya işaret eden pek çok makalenin derlenmesinden oluşuyor. Neoliberal kapitalizme karşı kolektif direniş özneleri olarak örgütlenirken yeni dünyaların da yaratıcıları olan hareket halindeki toplumlara işaret eden Zibechi, “kitaptaki yedi çalışmada halkların canlı deneyiminin bizzat kendisi, şu an inşa edilmekte olan diğer dünyalara ve her pueblonun bu dünyaları savunduğu farklı yollara doğru yaşadığımız geçiş tipini yansıtmak için kullanılacak kuramsal tefekkür için bir pusula işlevi görecektir” diyor. 
 
‘ÖCALAN TARİHİ GENİŞ ÇAPTA YENİDEN İNŞA EDİYOR’
 
Raul Zibechi, “Kürdistan’da Feminizmin Bağımsızlaştırılması” başlığı altında Kürt Özgürlük Hareketi, Rojava Devrimi, Jineoloji ve Abdullah Öcalan’a yer veriyor. Kürt Özgürlük Hareketi’nin 2012’den beri eleştirel düşünce ve pratiğini, dünya çapında yeninden cezbederek canlandırdığına dikkat çeken Zibechi, şunları kaydediyor: “Tarihi Kürdistan’da Rojava Devrimi veya daha yakın dönemde Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Devrimi (AANES) olarak bilinen bu devrim, atalardan kalma bilgiyi günümüz mücadelesini yürütmek üzere sağaltmıştır. Pek çok uygulama ve öncelikleriyle beraber Kürt dünya görüşü, Kürtlerin uzun soluklu özgürlük mücadelesi boyunca bir dönüşümden geçirilmiştir. Bu noktada eleştirel düşünceye sömürge karşıtı önemli katkılar olarak gördüğüm iki yönünden bahsetmek istiyorum: Kadınların Kürt hareketinde sahip oldukları olağanüstü rolü gözler önüne seren ‘kadın bilimi’ veya jineolojiyi formüle etmeleri ve AANES’in öncüsü Kürdistan İşçi Partisi’nin kilit düşünürü Abdullah Öcalan… Öcalan tarihi geniş çapta yeniden inşa ederken, Kürt halkının kendi devrimini yönettiği Ortadoğu merkezli bir dünya görüşü sunmaktadır. Bu durum oldukça merkezidir.”
 
Dünya çapında toplumsal hareketlere odaklanan ve bu hareketlerin tarihsel bağlamlarını irdeleyen eserler üreten Zibechi, devrimci düşünceleri ve mücadele tecrübelerini aktarırken, aynı zamanda küresel düzeydeki özgürlük hareketlerinin tarihine de ışık tutuyor. Zapatista destek üslerinin, Kolombiya’daki Cauca Bölgesel Yerli Meclisi’nde (CRIC) örgütlenen halkların ve kuramsal-somut Kürt deneyiminin özgürleştirici pratikleri arasında ortak bir nokta gördüğünü savunan Zibechi, “Öcalan ağalar ve efendilerle beraber, kapitalizmin özünü gizlemeye çalışan bir bilim kisvesine bürünen politik ekonomiyi imal eden sömürge savaşlarıyla zenginleşmiş modern burjuvazinin de bu haramilerin (1921 Kahire Konferansı’ndaki kırk delegeye ithafen Kırk Haramiler) bir mensubu olduğunu öne sürer. Bu yüzden kapitalizmin doğuşu doğal ekonomik güçler aracılığıyla değil, dışarıdan yoğunlaşmış bir iktidar mantığı dayatmaya çalışan otoriter figürler yoluyla gerçekleşmiştir” diye kaydediyor.
 
MARX VE MARKSİZM ELEŞTİRİSİ
 
Zibechi, Marx'ın eleştirisini ve Marksizmin Avrupa merkezli mirasını yeniden değerlendirerek, Abdullah Öcalan’ın Marksizm üzerine geliştirdiği eleştirileri, yenidünya düzenine yönelik düşüncelerini, Kürt toplumunda yarattığı dönüşümü, onun kadın eksenli kurtuluş öğretisini ele alıyor. “Öcalan’ın hem Marksizm hem de Marx eleştirisinde kendi kuşağımızın diğer militanlarından çok daha ileri gittiğine inanıyorum” diyen Zibechi’nin kitapında tartışılan diğer ana başlıklar şöyle: “Sömürgecilik Karşıtı Yollar Açan Hareket Halindeki Toplumlar”, “Eleştirel Düşünceye Aşağıdan Meydan Okumak”, “Çeşitliliğe Oynamak Bütünsellik ve Homojenleştirmeyi Reddetmektir”, “Hareket Halindeki Toplumlarla Dönüşümü Tekrar Düşünmek”, “Cauca’nın Yerli Muhafızları: Himaye Araçları ve Dönüştürücü Değişim”, “Öcalan’la Hayali Diyaloglar: Eleştirel Düşünce’nin Güncellenmesi”. 
Raul Zibechi, “Başka Dünyalar İnşa Etmek: Latin Amerika’da Hareket Halindeki Toplumlar ve Sömürgecilik Karşıtı Yollar” eseriyle okura, dünyaları başka türlü yaratmak için gereken yeni köprüleri tekrar kurmaya ve iletişim ağlarını yeniden bir araya getirmeye yardımcı oluyor.
 
RAUL ZIBECHİ KİMDİR?
 
Raul Zibechi 1952’de Uruguay’ın Başkenti Montevideo’da doğdu. 17 yaşında MLN-Tupamaros’un kitle cephesi olan Devrimci Öğrenci Cephesi’ne katıldı. 1975’te Buenos Aires’e, 1976’da İspanya’ya sürgün edildiği; buralarda köylülere okur-yazarlık göreviyle Komünist Hareket’e ve NATO karşıtı harekete katıldı. 1980’lerde Egin (Bask Ülkesi), Liberacion (İspanya Devleti), Page 12 (Arjantin) ve Mate Amargo (Uruguay) gazetelerinde yazmaya başladı. Uruguay’a döndüğünde haftalık Brecha Gazetesi’nde çalıştı. Gazetedeki Arjantin Piquetero Hareketi ile ilgili haber yorumu ile Jose Marti Ödülü’nü (Küba) kazandı. 1985’ten sonra özellikle Latin Amerika’nın toplumsal hareketleriyle birlikte çalıştı. Bu hareketlerde hem eğitim görevlerinde hem de kolektif eylemin teorik analizi üzerine çalıştı. 1994’teki Zapatista Ayaklanması’ndan sonra, Marksizm’in Avrupa merkezli mirasından kurtulmaya başladığı, özgün Afro-Amerikan ve yerli halkların katkılarını araştırdığı bir yola girdi. 17  ülkede 8 dilde 19 kitap yayımladı ve 2017’de Universidad Mayor de San Andres’ten (La Paz, Bolivya) fahri doktorluk unvanını aldı.
 

Diğer başlıklar

15:41 Wan’da Gezici ve Abi için taziye ziyareti
14:33 İstanbul’da ‘Barış Mitingi’ başladı - CANLI
14:06 'Devlette yer alacaksak iktidar Kürt kimliğini kabul etmelidir'
14:00 Bahaddin Ay için kurulan taziyeye kitlesel ziyaret
13:45 HPG: Türkiye’nin saldırıları sürüyor
13:43 Amed Görme Engelliler Spor Kulübü kuruldu
13:35 BM’den İran’a Şerife Muhammedi mektubu
12:49 Ağustos ayında 37 üründen 30'u zamlandı
12:17 Kolombiya İsrail'e kömür ihracatını tamamen yasakladı
12:15 ABD’li sosyolog Calhoun’dan sürece destek mesajı
11:07 Suriye’de ‘Öcalan ile görüşmek ‘ için 10 günde bine yakın imza
10:50 Mazlum Abdi: Suriye artık 2011 öncesinin Suriye’si olmayacak
10:28 Agirî'de "Barış Yürüyüşü'ne çağrı
09:56 X’te #RojinİçinYargıYolunuAçın hashtagi açıldı
09:46 Hamas Sinwar’ın ölümünü teyit etti, Ubeyde için iddialar var
09:34 Jin dergi yeni sayısında 'kadınların barış arayışı'na odaklandı
09:16 Akademisyen Berwarî: Irak ittifaklar çerçevesinde bölüşülüyor
09:02 33 yıl sonra tahliye olan Güzel: Komisyon üzerine düşeni yapmalı
09:02 Vicdani retçilerden komisyonda dinlenmek için başvuru
09:01 Komisyon üyesi Bilici: Bir süreç işletiyorsanız muhatabıyla da görüşmeniz gerekir
09:01 ANKA-DER’de kayıtlar başladı
09:00 Kürt Araştırmaları Derneği'nin talebi: Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim
09:00 31 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
30/08/2025
23:04 2 Eylül Kuruluş Festivali: Beritanlaşarak, İbrahimleşerek mücadeleyi büyütüyoruz
21:56 DEM Parti: Yarın Riha'da buluşalım
21:17 Sebahat Tuncel: Öcalan Meclis'te siyaset yapabilmeli
20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı