Erbaş ê HDP’î ji bo muxalefetê got: Ocalan ji bo pêşxistina têkoşîna demokrasiyê girîng e

  • rojane
  • 10:20 26 Hezîran 2022
  • |
img

ENQERE - Endamê MYK’a HDP’ê Dogan Erbaş bang li derdorên muxalefetê kir ku di mijara tecrîdê de bi berpirsyarî tevbigerin û wiha got: “Vekirina rêyên hevdîtina bi birêz Ocalan re dê rê li ber pêşketina têkoşîna azadî û demokrasiyê veke.” 

Li Tirkliyeyê starta hilbijartinê ku navek lê nehatiye kirin dest pê kiriye û desthilatdarî hewl dide hem muxalefetê û hem jî kurdan li ser Îmraliyê dîzayn bike. Tê îdiakirin ku dê Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan ku ev 23 sal in li Îmraliyê di bin tecrîdeke giran de tê ragirtin bi malbat û parêzerên xwe re hevdîtinan bike. Tifaqa AKP-MHP’ê herî dawî di hilbijartina 2019’an a Stenbolê de li ser nameya Ocalan xwestin di hilbijartinê de bi ser kevin. Lê belê ne mîsogeriya serkeftinê ya desthilatdariyê pêk hat û ne jî tirsa muxalefetê. Piştî Meşa Gemlîkê ku di 12’ê hezîranê de hate kirin, nîqaşên li ser Ocalan hîn bêhtir hatin kirin. Desthilatdariyê careke din gotinên ku rê li ber spekûlasyonan vedike bi raya giştî re parve dike. Muxalefeta ku dijbertiya desthilatdariyê dike, demildest xetên xwe yên sor diyar kirin û her wiha dijayetiya bikaranîna mafên demokratîk kir. 
 
Yek ji parêzerên ewil ên Ocalan û di heman demê de Endamê Lijneya Rêveber a Navendî (MYK) a Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) Dogan Erbaş têkildarî spekulasyonên li ser Îmraliyê tên kirin, bêdengiya raya giştî ya demokratîk û muxalefetê ya li dijî tecrîdê û polîtîkayên desthilatdariyê bi ajansa me re axivî. 
 
Dogan Erbaş anî ziman ku tecrîda li Îmraliyê êdî bûye pratîkeke sûc ku nayê qebûlkirin û wiha got: “Tecrîda girankirî ya li ser birê Ocalan ev 23 sal li pey xwe hişt û veguheriya pergaleke îşkenceyê. Gelek caran em vê rewşê weke ‘darbest’, ‘kora mirinê, ‘korîdora mirinê’ û ‘xala sifir a hiqûq lê xelas bûyî’ pênase dikin. Lê belê weke ku cara yekemîn be bavê tecrîdê bihîstibin tevdigerin lewma em heyirî dimînin.” 
 
‘SIYASETEKE NEMICID’
 
Erbaş, diyar kir ku bi muxalefet û desthilatdariya xwe ve siyaseta Tirkiyeyê bêrêgez, ji cidîbûnê dûr, nejidil û rojane ye û pirsgirêkên girîng jî ji bo polîtîkaya rojane weke amûrekî bi kar tînin. Erbaş, got ku yek ji girêkên herî mezin a siyaseta Tirkiyeyê ev e û nêzikatiya li dijî tecrîda ser Ocalan jî weke mînakeke vê rewşê nîşan da. Erbaş, wiha dirêjî da axaftina xwe: “Birêz Ocalan, hem beriya Îmraliyê û hem jî piştî anîn wê derê bi dehan caran pêşniyarên çareseriyê kirin. Hêj ji rojên destpêkê ve xwest ji bo çareserkirina pirsgirêka kurd bi hemû aliyan re muzakereyan bike û ji bo çareserkirina pirsgirêkê nîqaş meşandin û çareserî pêşkeş kirin. Birêz Ocalan, îradeyeke sazker e. Divê ev yek were qebûlkirin. Aktorekî jirêzê nîne. Bi diyalogên salên 1993’yan re encamên girîng hatin bidestxistin. Agirbestên piştî wan salan hatin ragihandin, xeta li Îmraliyê derketiye pêş û helwesta di salên 201-2015’an de hêj di bîra hemû kesî de ne. Gelo ma em dikarin weke ku ev tişt qet nebûne tevbigerin?” 
 
HELWESTÊN PRAGMATÎK ÊN DESTHILATDARIYÊ
 
Têkildarî îdiayên bi raya giştî re hatine parvekirin jî Erbaş ev tişt anî ziman: “Welêt ber bi hilbijartinê ve diçe û desthilatdarî tengijî ye. Di rewşeke wiha de dixwaze bi van tiştên wiha sûdê bigire, bendewariyekê çêbike û têkoşîna heyî qels bike. Gelek caran pragmatîk nêzî pozîsyon, nûnertî û hêza çareseriyê ya birêz Ocalan bûn. Di hevdîtinan de birêz Ocalan xetekî zelal xêz kiribû û xuya bûbû ku ev ne rêyeke derbasdar e. Birêz Ocalan digot; ‘Bila kesek bi min nelîze. Ev pirgirêkeke gelek giran e û divê micid nêz bibin.’ Di rojên pêş de em ê bibînin bê ka manîpulasyone yan na. Hevdîtina birêz Ocalan a bi malbat û parêzerên xwe re lûtfek nîne. Mafên wî yên herî bingehîn tên binpêkirin û li ser rewşeke wiha giran re hevdîtinê weke lûtfekî nîşan didin. Ne di hêla hiqûqî û ne jî di hêla wijdanî de ji xwe şerm nakin.” 
 
DIJBERTIYA DESTHILATDARIYÊ YA KURDAN
 
Di berdewamê de Erbaş bal kişand ser dijbertiya desthilatdariya AKP-MHP’ê ya kurdan û wiha domand: “Hem li hundir û hem jî li derve polîtîkaya xwe li ser dijminatiya kurdan ava kirine. Doza girtinê ya li partiya me hatiye vekirin, Doza Kobanê, girtina 16 rojnamegerên kurd û operasyonên her roj tên kirin. Şerê li dijî Başûr û amadekariyên ji bo êrişeke li dijî Rojava. Anku desthilatdariyeke ku di dijminatiya kurdan de sînorekî nas nake, ji bo tunekirina hemû destkeftiyên kurdan sond xwarî li holê heye. Heke desthilatdarî van gotinan tenê ji bo avakirina bendewariyan bike, bila baş bizane ku dê encamekî bi dest nexe. Dibe ku tengijî bin lewma biçin hevdîtina Ocalan lê heta dev ji dijayetiya kurdan û siyaseta hegemonîk bernedin, dê hevdîtinên wan ên bi birêz Ocalan re bo wan tu encamekî bi xwe re neyîne.” 
 
XETA BERXWEDANÊ YA OCALAN
 
Bi domdarî Erbaş, daxuyand ku sedema bingehîn a tecrîda li Îmraliyê, xeta berxwedanê ya Ocalan e û wiha pê de çû: “Divê kesek vê rastiyê jinedîtî ve neyê. Heke birêz Ocalan weke gotinên erzan ên hinek derdoran nêzî desthilatdariyê bûbûya û ketibûya pozîsyoneke ku bi kêrî desthilatdariyê tê, rastî tecrîdeke ewqas giran nedihat. Ocalan di nava berxwedaneke mezin a demokratîk de ye. Birêz Ocalan xeta hegemonîk a desthilatdariyê red kir û gelek caran ev yek anî ziman. Ji ber vê xeta xwe niha di tecrîdê de ye. Di vê mijarê de qet gumaneke me nîne. Birêz Ocalan, xwedî xeteke birêgez e. Ev yek, yek jê girîngtirîn taybetiyên wî ye. Tu carî ji van rêgezên xwe tawîzê nade. Kî çi dibêje bila bibêje, ji ewil rêgez û nirxên xwe esas digire. Piştre jî li ser van rêgez û nirxan jî hevdîtin û lihevkirinê dike. Ji lihevkirinê re vekirî ye lê ji rêgezên xwe tawîz nade. Kî çi dike bike ji van rêgez û nirxan tawîz nade.” 
 
JI BO TECRÎDÊ BANG LI MUXALEFETÊ KIR
 
Dogan Erbaş bi lêv kir ku divê derdorên xwe weke demokrat pênase dikin di mijara tecrîdê de biwêrektir tevbigerin û ev nirxandin kir: “Heke muxalefet li Tirkiyeyê xwedî bernameyeke ku demokrasî û azadiyan û makeqanûneke demokratîk diparêze be, divê pirsgirêka kurd û rewşa birêz Ocalan binirxîne. Divê mijara ku desthilatdarî manîpûlasyonan li ser dike, ji destê wê were derxistin. Rêya vê jî ew nîne ku hûn pirsgirêka tecrîdê jinedîtî ve bên. Divê vê pirsgirêkê bêhtir bînin rojevê, ji bo rakirina wê bang bikin û bikevin nava hewldanan. Divê ji hêla hiqûqî ve jî muxalefet vê yekê bibîne; Tirkiye divê li gorî peymanên ku îmze kirine tecrîdê rake, rê bide hevdîtinan û Ocalan azad bibe. Yên ku di mijara tecrîd û pirsgirêka kurd de ne xwedî helwestên cidî, nikare bibe hêviya gelê kurd. Divê muxalefet di mijara tecrîdê de bi berpirsyariya xwe reabe û bihestiyar  tevbigere. Kî dibe bila bibe yên ku qala Tirkiyeyeke demokratîk, hemwelatiya wekhev û çareseriyeke makezagonî dikin lê belê di mijara tecrîdê de xwe bêdeng dikin, mirov gumanê ji demokratbûna wan dike.”
 
‘DIVE OCALAN BIKEVE DEWRÊ’
 
Herî dawî jî Erbaş ev tişt anî ziman: “Yên ku dibêjin hevdîtina bi Ocalan re dê di şertên heyî de bi kêrî desthilatdariyê bê, ew kesên ku qet bi rastiya birêz Ocalan nizanin. Fikriyata HDP û HDK’ê ya birêz Ocalan e, di vê mijarê de pêşniyar û proje pêşkeş kirin, aliyê felsefî û civakî ve raxist pêş çavan û demokratîkbûna Tirkiyeyê weke stratejî dibîne. Ji kesekî wiha ne pêkane ku hewldaneke li dijî pêşeroja hevpar a gelên Tirkiyeyê çêbibe. Divê hemû hêz û derdorên li dijî desthilatdariya AKP-MHP’ê baş bizanin ku heke birêz Ocalan bikeve dewrê dê ev ne ji bo desthilatdariyê lê ji bo gelan encamên baş bi xwe re bîne. Partiyên muxalîf hesasiyatên partiyên ku ji sedî 1 deng digirin, esas digirin. Lê hesasiyeta Ocalan a ji sedî 90’î hilbijêrên HDP’ê jinedîtî ve tên. Divê pirsgirêka kurd çareser bibe. Girseyê HDP’ê jî ji bo çareseriyê Ocalan esas digire. Di pêşxistina têkoşîna demokrasî û azadiyan de rola Ocalan girîng e. Çavê gelê kurd jî li Îmraliyê ye. Divê di zûtirin demê de bi birêz Ocalan re hevdîtin bên kirin.”
 
MA / Bêrîvan Altan
 

Sernavên din

27/06/2022
11:08 1994, 2016, 2021 û 2022’yan: Kurdan serî netewand
10:35 Ji bo konsera Zarok MA’yê eleqeyeke mezin: Bilêt xelas bûn
09:42 Ketin û derketina gundên li herêma operasyonê hatin qedexekirin
09:33 Bi ser Komeleya Çand û Hunerê ya Binevşê de girtin: Gelek kes hatin binçavkirin
09:08 Di hucreya yek kesî de nivîsand: Manîfestoya banga berxwedanê
09:05 Îmzeya rojnamevanên girtî avêt bin nûçeyên xwe: Bertek kêm in
09:03 Dayika Medenî Yildirim: Ceza nadin kujerê wî didin me
09:02 Doza Ata û Mizrak li Dadgeha Bilind e: Dozger xwest polîsên faîl bên beraetkirin
09:00 ROJEVA 27'Ê HEZÎRANA 2022'YAN
26/06/2022
23:40 Leşkeran li parêzerên ji bo bi gundiyan re hevdîtinê bikin çûn qereqolê dan
21:03 Leşkerên bi ser gund de girtin li 20 kesan dan û birin herêma operasyonê
20:30 Rêxistinên mafên mirovan û hiqûqê: Îzolasyona li Îmraliyê didome
19:52 Di hilbijartina TTB’ê de heman rêveberî hate hilbijartin
18:46 ATK’ê careke din ji bo Ozkan rapora ‘dikare di girtîgehê de bimîne ‘ da
18:07 Bi hevkariya AKP’ê û PDK’ê li herêma Berwarî dar tên birîn
17:49 Li Geverê operasyon: Helîkopter gundan bombebaran dikin
17:00 Stenbol di dorpêça polîsan de ye: Gelek kes hatin binçavkirin
16:57 Gundên Amediyeyê hatin bombebarankirin
16:41 Malbata Şenyaşar: Dê hemû kes cezayê bêhiqûqiyê bikişîne
16:37 Bi moşekan li baregeha artêşa tirk a Başîkayê hate xistin
15:53 Di operasyona HSD’ê de DAIŞ’iyê ku tiliya wî di komkujiyan de hebû hate girtin
15:44 Hem nehiştin dayika xwe bibîne û hem jî nehiştin biçe merasîma cenazeyê wê
15:37 Barkêşên ku wesayît û pasaportên wan hatine desteserkirin ev meheke tên sekinandin
14:55 Midûriyeta Girtîgehan a Tirkiyeyê têkildarî derpkirina girtiyan daxuyanî da
14:51 Li Bismilê du malbatên xwîndar li hev anîn
14:18 Li Hezexê mirina bi guman a ciwanekî
14:04 Derket holê ku leşkerê digotin ‘li nexweşxaneyê mir’ li Zapê hatiye kuştin
13:06 Qenciya qeyûm a ji bo mitînga Erdogan: Îhaleya 2 milyon û 500 hezar lîreyan a wesayîtan
12:54 Bûldan: Înkara kurdan AKP ji arenaya siyasî dûr xist
12:18 Serokê DÎKO'yê hişyar kir: Pere û zêrên xwe nedin zêringiran
11:56 Hedla Aksu bêyî ku kurê xwe bibîne wefat kir
11:27 Nûrî Mehmûd: Her cara ku Tirkiye gefan dixwe DAIŞ dikeve nava tevgerê
11:04 Kurtulan: Di bin navê ‘têkoşîna li dijî terorê’ de li dijî kurdan şer dikin
10:20 Erbaş ê HDP’î ji bo muxalefetê got: Ocalan ji bo pêşxistina têkoşîna demokrasiyê girîng e
09:57 Li Îmraliyê careke din hevdîtin heya 3 mehan hat qedexekirin!
09:08 4 caran girtin, 15 caran binçavkirin û bi rojan îşkencekirin lê dîsa jî dest ji axa xwe berneda
09:06 Bernameya MA Muzîkê aşkere bû
09:05 Hin derdorên AKP'î hêviya xwe ji desthilatê birîn û li partiyeke din digerin
09:03 Welatiyê astengdar ê nikaribû heqê kirê bide ji xanî hat derxistin!
09:01 Îstasyonên bazê bandorê li tenduristiya gel dikin
09:00 ROJEVA 26'Ê HEZÎRANA 2022
25/06/2022
22:38 Li Girtîgeha Amedê çi diqewime?
21:18 TJA li dijî şer û kuştina jinan meşiya
20:26 Êrişên Tirkiyeyê bi meşeke girseyî hatin şermezarkirin
19:45 Li Kampa Holê jinek hat kuştin
18:07 Mirovên Şemiyê hatin berdan
16:44 ÎHD'ê pirsa faîlên Ûygûr ku bi îşkenceyê hat kuştin kir
16:36 Mala Cemê û Navenda Çandê ya Kurecîkê vebû
16:26 DBP li Êlihê rêxistina xwe ava dike
16:10 Muhammed Cîhad Cemre hat binçavkirin
16:00 Kongreya TTB’ê berdewam dike: Em ê mafê xwe bistînin
15:42 ÎHD: Îşkence polîtîkayek dewletê ye
15:32 Ji bo girtiyê nexweş Kemal Ozçelîk banga hestyariyê hat kirin
15:31 Ji bo girtiyê nexweş Demîr banga berdanê hat kirin
14:53 Xizmên windayan banga tevlîbûna danişîna Mehmet Sîncar kir
14:29 Di doza Pinar Gultekîn de biryara bihincet aşkera bû
14:28 LaWje dê li Amed û Wanê konseran li dar bixe
14:16 Li Hezexê polîsekî xwe kuşt
14:09 Meşa 'Kurdistanê biparêze' ya li Dusseldorfê dest pê kir
14:01 Li Herêma Kurdistanê gengeşiya gazê
13:39 Şagirtên zarok ên Ma Muzîkê performansa xwe ya salê nîşan dan
13:38 Xizmên Windayan aqûbeta kedkarên tenduristiyê Ayhan û Pamûk pirsîn
12:53 Polîsan êrişî Dayikên Şemiyê kir: Hevserokên ÎHD'ê kelemçekirî hatin binçavkirin
12:08 Serpêhatî li Îzmîrê diqewime: Bila kurd dayika xwe nebînin!
11:46 ÎHD û TÎHV: Tevahiya Tirkiyeyê bûye navenda îşkenceyê
10:48 Malbata Şenyaşar: Dawî li vê zilmê bînin
10:43 304 afgan hatin dersînorkirin
10:14 Çavdêrê siyasî Elî: Desthilatê Başûrê Kurdistanê kiriye dergûşa sîxuran
10:13 Îşkenceya polîsan veguheziye kolanan: Divê her kes li ber vê rabe
09:06 Şenoglû: Meseleya kurdî bi dest hêzên pergalê re nayê berdan
09:05 Piştgirên Nobeda Edaletê: Dawî li polîtîkayên çewisîner bînin
09:02 Banga ji bo danişîna doza Mehmet Sîncar: Em ê dest ji vê dozê bernedin
09:00 ROJEVA 25'Ê HEZÎRANA 2022'YAN
08:28 Cerdevanan şerê erd kirin: 2 kes mirin û 3 kes jî birîndar bûn
24/06/2022
23:58 Eleqeyeke mezin ji bo şeva bîranîna Dengbêj Şakiro
20:13 Dadgeha Îstinafê: Qedexekirina şanoya Bêrû dijî hiqûqê ye
16:36 Li Amedê du birayên zêrîngir reviyan
15:31 TMMOB: Em ê demekî dirêj vê têkoşînê bidomînin
14:39 Ji ber daxuyaniya Qirkirina Ermenan derbarê Baroya Amedê de lêpirsîn hat destpêkirin
14:25 Li Afyonê girtiyên ku daxwazên wan hatin qebûlkirin greva birçîbûnê bi dawî kirin
14:14 Zanîngeha Alparslanê pankarta ‘Şêrîn û xweş e zimanê kurdî ‘ ranegirt û hewl da asteng bike
13:34 Girtiyên ku li wan dabûn sewq kirin
13:30 Kesên di Komkujiya Madimakê de jiyana xwe ji dest dayîn hatin bibîranîn
13:29 Biryara 2003'yan bi bîr xist: Divê Tirkiye ji axa Kurdistanê bê derxistin
13:24 Di nav HDP’ê de ji bo namzetiya serokkomariyê qala hinek navan tê kirin
13:05 DEDAŞ'ê dest danî ser trafoyan cotkaran
12:54 Malbat û vasiyê Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
12:39 Şewata li Marmarîsê didome
11:50 Ferît Şenyaşar: Kesên bûne şirîkên zilmê dê çawa biçin betlaneyê?
11:31 'Dixwazin girtiyên ku xwe radest nakin bimirin'
11:19 Li Mûşê jinek hate qetilkirin
11:09 Hevserokê DFG’ê Altan: Ya ku tê darizandin xebatên me yên rojnamevaniyê ne
11:02 Rojnamevan Koçûk: Em ê hem şûna xwe hem jî şûna wan binivîsin
10:44 Rojnameger Tara: AKP-MHP dixwazin beriya hilbijartinê çîrokeke serkeftinê binivîsin
10:43 Rojnameger Alagaş: Wê hêza zilmê têra şikandina pênûsa jinê neke
10:16 Rêzên li nexweşxaneyan veguherîn 'rêzên sanal'!
10:03 Li Girtîgeha Jinan a Şakranê tecrîda di nava tecrîdê de
09:17 'Nobeda Azadiyê' ya ji bo Ocalan di sala 11'an de ye
09:07 Li Girtîgeha Kurkçulerê: Ji bo 5 kesan tenê têfikeke xwarinê didin girtiyan
09:06 'Dê têkoşîna me ya ji bo mafê jiyanê bidome'