Temelli: Meclis komisyondan gelecek önerileri Ekim'de yasalaştıracak

ANKARA - Meclis'te kurulan komisyonun baş müzakereci olarak Abdullah Öcalan'ı dinlemesi gerektiğini ifade eden DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Meclis'in komisyondan gelecek önerileri Ekim ayında yasalaştıracağını belirtti. 
 
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı'yla biçimlenen Barış ve Demokratik Toplum Süreci, Meclis'te bir komisyonun kurulmasıyla yeni bir aşamaya geçti. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu adıyla kurulan ve Kürt sorunun çözümünde siyasi, yasal ve toplumsal zeminin hazırlamada kolaylaştırıcı rol üstlenmesi beklenen komisyonun çalışmalarına dair tartışmalar devam ediyor. Komisyonu Mezopotamya Ajansı'na (MA) değerlendiren Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Grup Başkanvekili Sezai Temelli, komisyonun çalışma usul ve esaslarını içeren taslağı kabul etmesini , "Gömleği doğru ilikledi, devamı da gelecek" sözleriyle yorumladı. 
 
Abdullah Öcalan'ın olayları tarihsel temelli ele alması ile komisyonun tarihselliği arasında ilişki kuran Temelli, "Başkanın meselelere yaklaşımında tarihsel yöntem her zaman olagelmiştir. Dolayısıyla bu komisyonu işaret ederken de o tarihselliği bu komisyona taşımıştır. Diğer 28 isyanın belleği bir yerde durmaktadır. Tüm o tarih boyunca Erzurum Kongresi'nden Birinci Meclis'e, 1921 Anayasası'ndan 1922'ye, bütün o tarihi gelişmeleri dikkate alan, değerlendiren, doğru yere oturtan bir yöntemi var. Zaten bu komisyonu işaret ederken bu komisyonun bu bellekten kopuk olarak günlük siyasetin içerisine sıkışmış, böyle palyatif bir anlayışla değil; tam da bu tarihselliği içselleştirmiş bir yerden, gerçek anlamda Kürt sorununun demokratik çözümü için adım atmasını öneriyordu. Umarım bu duygularla hareket edilir" dedi.
 
'YASAL STATÜ KAZANACAĞINA İNANIYORUM'
 
Komisyonda Meclis'te temsil edilen her partiden katılım olmasının önemli olduğunu ve bunu desteklediklerini dile getiren Temelli, "Komisyonun bir şekilde yola çıkması önemli. Tabii, biz yasa ile kurulmasının daha önemli olduğunu düşünüyorduk. Ancak inanıyorum ki eninde sonunda yasal kapsama, yasal düzenlemeye ulaşacaktır. Çünkü yasa yapma, kanun teklifi yapma gibi bir misyon kendine biçiyorsa o zaman yasa yapma iradesine sahip bir komisyonun yasal olması kadar önemli bir adım olmaz. İnanıyorum ki birkaç ay sonra yasal bir muhtevaya da kavuşur" diye konuştu. 
 
'EKİM'E DOĞRU YASALAŞACAK'
 
Komisyonun sadece "silah bırakmayla" ilgili düzenleme ve tartışmalara girmemesini, rasyonel davranması beklediklerini vurgulayan Temelli, "Ortadoğu halklarının geleceğini, Kürt ve Türk halkının geleceğini ve diğer halkların geleceğini düşünmeli. Bu duyarlılıkla hareket etmeli" dedi. 
 
Yaşanan gelişmelerin çok ciddi riskler barındırdığına dikkati çeken Temelli, "Dolayısıyla bu risklerin altı devamla çizildi. Bunun altı özellikle Başkan tarafından çizildi. Şimdi komisyon da bunun farkındalığıyla devam etmeli. Tabii her şeyi komisyonun içine boca edip her şeyi böyle mucizeye bir şekilde beklemiyoruz. Yeter ki doğru bir güzergahta ilerleyebilsin. Yeter ki doğru bir program çıkartabilsin ve bunu hayata geçirebilmek için gerçekten samimi ciddi davranabilsin. Meclis de zaten komisyondan gelecek önerileri Ekim ayı itibarıyla yasallaştırmaya başlayacaktır diye düşünüyoruz" diye belirtti. 
 
'TÖRENDE ÖZNE OLMAYA DAİR BİR ANLAM VARDI'
 
Barış ve Demokratik Toplum Grubu'nun silahsızlanma töreninin çok önemli bir adım olarak niteleyen Temelli, bu adımı, "Çok anlam yüklü, sembolik tarafı da çok güçlü, duygusal tarafı da çok güçlü bir eylemdi" sözleriyle tanımladı. 
 
Silahsızlanma törenine katılanların "demokratik siyasete katılma için yasal düzenlemeler yapılması" yönündeki konuşmalarına değinen Temelli, "Bu komisyon bunu görmeli. Salt silah bırakmaya indirgeyen değil, silah bırakanların hem hukuki hakları hem siyasal haklarını gözeten, cezaevinde olanların, sürgünde olanların, bu meseleden dolayı mağdur olanların hukuki ve siyasi haklarını sağlayacak yönde meseleye yaklaşması lazım. Bakın bu basitte indirgenecek bir şey değil. Hatta amiyane tabirle kimsenin bu işi sulandırmaya da hakkı yok" şeklinde konuştu. 
 
KOMİSYON MESELEYİ ÖCALAN'DAN DİNLEMELİ 
 
Kürt sorunun zor ve karmaşık bir sorun olduğunu, ancak Abdullah Öcalan'ın bir yol haritası hazırladığını, bu nedenle kurulan komisyonun en başta Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesi ve birinci ağızdan dinlemesi gerektiğinin altını çizdi. Temelli, şöyle devam etti: "O yüzden komisyon bir an önce meseleyi Öcalan'dan dinlemesi, Başkan'la bunun istişaresini yapması, bunu komisyonuna getirip tartışması ve gerçekten bir program çıkartması çok önemli. Sayın Öcalan baş müzakerecidir. Şimdi baş müzakerecinin müdahil olmadığı içinde olmadığı sözünü kurmadığı bir komisyon çalışması ne kadar anlamlı olur? O yüzden de komisyon bence öncelikle baş müzakereci Sayın Öcalan'la istişarelere başlaması lazım, görüşmelere başlaması lazım. Bu etkileşimin, bu iletişimin büyük öneme sahibi olduğunu düşünüyoruz."
 
'ÖRGÜT İLE DİYALOG KURULMALI'
 
Sorunun çözümü için pek çok yasal düzenleye ihtiyaç olacağının altını çizen Temelli, bu yönde atılacak adımların da yeni kapılar aralayacağını vurgulayarak, şunları söyledi: "Yıllardır bu sürecin içinde olan bir örgütten bahsediyoruz. Dolayısıyla da örgüt gerçekliğinin çok iyi anlaşılması lazım. Dolayısıyla 'Silah bıraktın gel' böyle bir şey değil. Karşınızda devasa bir örgüt var. Yaklaşık 47 yıldır bu mücadele var. 47 yıl boyunca bir çatışma dönemi yaşanmış. Bir savaş dönemi yaşanmış. Şimdi bu savaştan bir çıkıyorsunuz. Dolayısıyla halkın aklında, hem gerideki bu 47 yılın muhasebesi var, hakikatleri var hem de buradan çıktıktan sonra ne olacağına dair soru işaretleri var. Bütün bunlara yanıt üretmeniz lazım. Bütün bunları üretebileceğiniz en sahici, en önemli yanıtları yine örgütle, diyalogla gerçekleştirebilirsiniz."
 
'TOPLUM İLE İSTİŞARE YAPILMALI'
 
Bu çatışma dönemi boyunca toplumun büyük bir bölümün de etkilendiğini hatırlatan Temelli, sözlerini şöyle sürdürdü: "Diyalog kanalları, istişare kanalları, toplumla buluşmaları, birçok alanla ortaklaşmaları büyük önem taşıyor. Önümüzde çok iş var, yapılacak çok iş var. İyi bir yol haritası, iyi bir planlama, iyi bir çalışma programı bizi bekliyor. Muhakkak bunları üretmeliyiz. Başkanın stratejisi, yaklaşımını içselleştirmiş bir partiyiz. Bunun gerçek anlamda Ortadoğu ve Türkiye halkları için bir çıkış yolu olduğunu biliyoruz, buna inanıyoruz. Herkesi buna ikna etmeye çalışıyoruz. Neden? Çünkü bu hepimiz için iyi olandır. Hepimiz için iyi olan da mutlaka buluşabiliriz. Çünkü burada herhangi bir grubun çıkarı, herhangi bir yapının üstünlüğü değil, ortak geleceğimiz ve hepimiz için kabul edebileceğimiz çözümler var. Başkanın meseleye yaklaşımı bugüne kadar alışılagelmiş siyasi kodlarla değil, hepsini aşan bir noktadadır." 
 
'BAŞKANIN ÇALIŞMA VE YAŞAM KOŞULLARI İYİLEŞTİRİLMELİ'
 
Çözüme doğru giderken herkesin diline dikkat etmesi gerektiğini belirten Temelli, şunları dile getirdi: "Komisyondaki herkes artık o nefret söylemi ya da onu çağrıştıracak bir dilden, kalıplaşmış anlayışlardan, ötekileştiren,  dışlayan anlayıştan uzak; kapsayan, buluşturan, ortak bir dili üretme anlayışıyla hareket etmelidir. İkincisi yolu doğru planlamak gerekir. Bu anlamda ilk elden hangi yasalar çıkmalı? Mesela herkes dönüp baktığında şimdi bir barış sürecine geçiyorsak, çatışmanın sonlanmasından bahsediyorsak, bir daha çatışma olasılığını ortadan kaldıracak, bir daha çatışma olasılığını engelleyecek adımlarla başlamak gerekiyor. Bu nedir? Bu her şeyden önce toplumsal barışı nasıl sağlarız? İmralı'dan başlayacağız tabii ki. Başkanın çalışma koşulları, sürece katılımı,  yaşam koşulları, bunların iyileştirilmesi önemli. Çünkü baş müzakerecimiz. Çatışan taraflar var. Bir taraf sürekli kriminal olarak yapılandırılır. Bu kriminal olma halinden çıkarmak lazım."
 
'İNANIYORUM Kİ KISA SÜREDE GÖRÜŞECEKTİR'
 
Temelli, komisyonun Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesi gerektiğini söyledi. Temelli, "Çok çok olumlu bir etki yaratır. Parça parça heyetler şeklinde gidebilir. Kendisiyle beraber siyaset üretmek istiyoruz. Bu anlamıyla önemli. Ama  bence komisyon da bunu ihmal etmeyecektir. En kısa zamanda inanıyorum ki bir heyet komisyon adına başkanla görüşecektir" dedi.
 
MA / Mehmet Aslan - Selman Güzelyüz 
 
 
 

Diğer başlıklar

30/08/2025
23:04 2 Eylül Kuruluş Festivali: Beritanlaşarak, İbrahimleşerek mücadeleyi büyütüyoruz
21:56 DEM Parti: Yarın Riha'da buluşalım
21:17 Sebahat Tuncel: Öcalan Meclis'te siyaset yapabilmeli
20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli
09:01 Sur'un hafızasına odaklanan belgesel: Bîra Sûrê
09:00 29 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
00:12 Niğde'de Kürt işçilere ırkçı saldırı
28/08/2025
23:36 DEM Parti ve DBP heyeti Silêmanî'de
23:02 İsrail İHA’sı Nakura’da düştü: 2 ölü
22:56 Cizîr'de kadın buluşması
22:52 Meletî’de günlük trafik kazası bilançosu: 7 kaza, 22 yaralı
22:32 Cinsel saldırı suçlusu öğretmene 159 yıl ceza
21:53 Meletî'de 3.8 büyüklüğünde deprem
21:18 Riha’da miting çalışmaları sürüyor
20:20 Êzidî Kadınların Rönesansı Konferansı sonuç bildirgesi
20:15 İran’da kadın tutsaklara yeni dava
20:05 İzmir Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi kuruluşunu ilan etti
19:33 Fed üyesi Lisa Cook, Trump'a dava açtı
19:25 223 işçi işlerine geri dönmek için direnişte
19:18 Basa’da yüzyıllık Zêw geleneği sürdürülüyor
19:15 DEM Parti'den İstanbul'daki mitinge katılım çağrısı
18:40 Özgül Saki, Nanaxaanım Babazade'yi GGM’de ziyaret etti
17:45 Dipsizgöl Köyü’nde maden protestosu
17:27 Komisyon akademisyenleri, iş insanlarını ve sendikaları dinleyecek
17:25 Bursa’da orman yangını
17:23 Avrupa’lı belediye başkanlarından İmamoğlu’na ödül
17:16 DEM Parti heyeti İmralı’dan döndü
17:04 Binali Yıldırım: Adem-i merkeziyet üniter devlete tehdit değil
16:54 1 Eylül Akdeniz'de şölenle kutlanacak
16:03 SOHR: Geçiş hükümeti 95 Dürzi’yi infaz etti
15:59 Salih Müslim: Rojava, Ortadoğu için bir barış projesi olabilir
15:10 Roboskî Katliamı 164'üncü ayında: Hakikat bugünün borcu
15:06 107 uluslararası örgütten BM’ye Afganistan mektubu
14:49 TOKİ inşaatının 6'ncı katından düşen işçi yaralandı
14:46 Çanakkale'den ‘Savaşan İHA Yarışması’na tepki
14:44 Önkol kardeşlerin mezar taşını yıkma girişimine tepki
14:22 Bafil Talabani: Demokratik bir dünya için birlikte çalışmalıyız
14:12 TJK-E idamlara karşı ses yükseltmeye çağırdı
13:29 Suriye’nin eski cumhurbaşkanı adayı Öcalan ile görüşmek istiyor
13:24 İzmir'de trafik kazası: 1 ölü, 13 yaralı
13:10 Arınç: Umut Hakkı mutlaka uygulanmalı